မဲခေါင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁
ဒုတိယအကြိမ်မြောက်အဖြစ် ဒေါ်နယ်ထရမ့်အမေရိကန်သမ္မတ ဖြစ်လာခြင်းမှာ အိမ်ဖြူတော်ပေါ် ပြန်တက်ပြီး တာနဲ့ အီရန်ခေါင်းဆောင်တွေ မျက်စိတစ်ဖက်ပဲ ပိတ်ပြီး အိပ်ရမယ့်ဘ၀ ရောက်သွားမယ်လို့ နိုင်ငံရေးသုတေသီ ပညာရှင်တွေက သတိပေး သုံးသပ်နေကြပါတယ်။
Henry Jackson Society ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာအလန်မန်ဒိုဇာက ထရမ့်ဟာ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေကို အများနဲ့မတူ အပြင်းထန်ဆိုး ဖိအားပေးမှုမျိုးနဲ့ အထိရောက်ဆုံး အင်အားသုံး ဖြေရှင်းလေ့ရှိတဲ့ ခန့်မှန်းရခက်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မျိုးဖြစ်လို့ လက်ရှိ အစ္စရေးနဲ့ ဟားမက်စ်၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၊ ဟူသီတို့ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေကို အမြန်ဆုံးရပ်တန့်ဖို့အရေး ဂျိုးဘိုင်ဒန်လို ကြားနေမူဝါဒ မသုံးဘဲ ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း အစ္စရေးနဲ့ အခိုင်မြဲဆုံး လက်တွဲလို့ အစ္စရေးရန်သူတွေကို ထောက်ပံ့ထူထောင်ပေးထားတဲ့ အီရန်ကိုသာ ဦးတည်ပြီး ပစ်မှတ်ထား နှိမ်နင်းတာတွေ လုပ်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်သွားပါတယ်။
“ထရမ့်ဟာ ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ် အေးချမ်းရေးကိစ္စကို အရေးအကြီးဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ် မူဝါဒအသစ်အားလုံး ပြန်ချမှတ်ပြီး အစ္စရေးနဲ့ ပါလက်စတိုင်းရဲ့ ကာလရှည်လျှားလွန်းတဲ့ ပဋိပက္ခကို ဒုတိယသမ္မတ သက်တမ်းမှာ အပြတ် ဖြေရှင်းမယ်လို့ ယူဆရတယ်။ ဘာမဆို ခန့်မှန်းရမလွယ်ဘဲ ပြင်းထန် ထိရောက်ဆုံးသော လမ်းစဉ်တွေကို လုပ်ရဲတဲ့သူမို့ ထရမ့် ဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေ မလိုလားတဲ့ စစ်ပွဲမဖြစ်ဖို့ ဆွန်နီမွတ်ဆလင် ဒီနိုင်ငံ အင်အား စုတွေရယ်၊ အစ္စရေးရယ်နဲ့ ပိုမိုပေါင်းစည်းပြီး စီးပွားရေးအရရော၊ စစ်ရေးအရမှာပါ အီရန်ကို ဖြိုလှဲလိုက်ရင် အချိန်တိုအတွင်း တောက်လောင်လုဆဲဆဲ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတစ်ခုလုံးရဲ့ စစ်ပွဲကြီး ချုပ်ငြိမ်းဖို့ လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီဒေသတစ်ခုလုံးရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ပြန်လည် သတ်မှတ်ချင့်တွက်မှုအားလုံး သူလုပ်တဲ့အခါ အရင် အီရန်က ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေကို နောက်မဆုတ်တမ်း သုတ်သင်တာမျိုးတွေလည်း လုပ်ဖို့ ဝန်လေးမယ့်သူမဟုတ်ဘူး” လို့ သုံးသပ်ပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ မဲဆွယ်စည်းရုံးကတည်းက သူသာ သမ္မတအဖြစ် ဆက်ရှိရင် ဟားမက်စ်တွေ အစ္စရေးကို ဝင် တိုက်ပြီး စစ်မီးတောက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ အီရန်သာ သူ့ကို လုပ်ကြံဖို့ ကြိုးစားရင် တစ်နိုင်ငံလုံး အစိတ်စိတ် အမွှာမွှာလွင့်စင်သွားစေရမယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးနှုန်းခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။
အစ္စရေး ဝန်ကြီးချုပ် နက်တန်ယာ ဟုကလည်း အမေရိကန်မှာ ဘယ်ခေါင်းဆောင်တက်တက် မဟာမိတ်အဖြစ် လက်တွဲမြဲမယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲ အဖြေမထွက်ခင် ပြောခဲ့ပေမယ့် ဒေါ်နယ်ထရမ့် အနိုင်ရပြီးနောက် အိမ်ဖြူတော်ထိုင် သမ္မတအားလုံးထဲ ဒေါ်နယ် ထရမ့်ဟာ အရင်းနှီးဆုံး မိတ်ဆွေကောင်းဖြစ်လို့ ဂုဏ်ပြုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
ဆွီဒင်က Uppsala တက္ကသိုလ် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပဋိပက္ခ သုတေသနဌာန ပါမောက္ခ Ashok Swain ကလည်း ထရမ့်ဟာ ဒီမိုကရက်ခေါင်းဆောင် ဂျိုးဘိုင်ဒန်နဲ့ ဒုသမ္မတ ကာမီလာဟဲရစ်တို့လို အစ္စရေး အရေးမှာ ကြားနေ အဖြစ်သာ ပါဝင်ကူညီတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဟားမက်စ်၊ ဟူသီ၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနဲ့ အီရန်တို့ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ပြီး ဖြေရှင်းတာမျိုးအထိ လုပ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါကြောင့် အီရန်နဲ့ မသင့်မြတ်တဲ့ ပင်လယ် ကွေ့နိုင်ငံတွေနဲ့အစ္စရေးဟာ ထရမ့် အမေရိကန်သမ္မပြန်ဖြစ်လာတာကို အထူးဝမ်းမြောက် ကြိုဆိုကြတာဖြစ် ကြောင်း၊ အီရန်အပေါ် အမြင့်ဆုံး ဖိအားပေးခြင်းနဲ့ အမြန်ဆုံးဖြေရှင်းလာဖွယ်ရှိတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။
အစ္စရေး သံတမန်ဟောင်း Alon Pinkas ကလည်း ထရမ့်ဟာ စစ်လိုလာသူမဟုတ်ပေမယ့် သူ့ စားပွဲပေါ် လောင်မီးကျနေမှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဆုံးဖြတ်ရာမှာ အပြတ်သားဆုံးနည်းလမ်းသာ သုံးလေ့ရှိလို့ အရင် သမ္မတ သက်တမ်းကတည်းက အစ္စရေးနဲ့ ပါလက်စတိုင်းအရေးကို Peace to Prosperity လို့ခေါ်တဲ့ ကာကယံရှင် နှစ်နိုင်ငံသာ ဖြေရှင်းရေး အဆိုတင်သွင်းပေးခဲ့ပေမယ့် ပါလက်စတိုင်းကို နယ်မြေပိုင်ဆိုင်ခွင့် လုံး၀ မပေးတဲ့ အဆိုသာဖြစ်ပြီး အစ္စရေးနဲ့ အခိုင်မာဆုံး လက်တွဲခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်သွားပါတယ်။
Ref:Thesun
MKF-001
#MeKongNews
#ထရမ့်
#အီရန်
#ရွေးကောက်ပွဲ
#မျက်စိတဖက်ပိတ်
