~ လင်းမောင် ~

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) ၏ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ရာပြည့်အခမ်းအနားသို့ ဦးတည်နေချိန်တွင် ၎င်း၏ အဆင့်မြင့်ကွပ်ကဲမှု တည်ဆောက်ပုံမှာ မကြုံစဖူးသော ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများ ကြောင့် တဖြည်းဖြည်း အနှစ်သာရကင်းမဲ့လာနေသည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် (CMC) ၌ ခန့်အပ်ခဲ့သော အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးအနက် ၅ ဦးမှာ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအောက်သို့ ကျရောက်နေကြရသည်။ ထိုလတ်တလောဖြစ်ပေါ်မှုသည် ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် CMC ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ကျန်းရှန်းမင်း တို့သည်သာ ၎င်းတို့အပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ မရှိဘဲ ထိပ်တန်းတာဝန်များကို လူသိရှင်ကြား ဆောင်ရွက်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ကျန်ရှိစေခဲ့သည်။

တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီသည် ၎င်း၏ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး ကို အောက်တိုဘာလတွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ ကြေညာထားသော အစီအစဉ်တွင် အဖွဲ့ဝင်အပြောင်းအလဲများကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း ယင်းအစည်းအဝေးမှာ လစ်လပ်နေရာအချို့ကို ဖြည့်ဆည်းရန် ရှီအတွက် အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ပေးစွမ်းနိုင်သည်။

ယခင် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးက သာဓကတစ်ခုကို ပြသနေသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဗဟိုကော်မတီသည် ထိုစဉ်က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထိပ်တန်းစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရာရှိဖြစ်သူ ကျန်းရှန်းမင်းအား CMC ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းခန့်အပ်မှုကို သီးခြားအစီအစဉ်တစ်ရပ်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။

ထိုအချိန်မှစ၍ လစ်လပ်နေရာများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလတွင် ပေကျင်းအစိုးရက CMC ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ကျန်းယိုရှာနှင့် ပူးတွဲစစ်ဦးစီးဌာန အကြီးအကဲ လျူကျန်းလီတို့သည် ပြင်းထန်သော စည်းကမ်းနှင့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများဖြင့် သံသယရှိသဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးခံနေရကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ယခင်တာဝန်များကို လူသိရှင်ကြား ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

အဆင့်မြင့်ကွပ်ကဲမှုပိုင်း ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်လာခြင်း

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ခန့်အပ်ခဲ့သော CMC တွင် ရှီ၊ ကျန်းယိုရှာ၊ ဟဲဝေတုန်း၊ လီရှန်ဖူ၊ လျူကျန်းလီ၊ မြောင်ဟွာ နှင့် ကျန်းရှန်းမင်းတို့ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

လီရှန်ဖူသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ပါတီနှင့် စစ်တပ်မှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းနှင့် မြောင်ဟွာတို့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။

ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများသည် CMC ထက် များစွာကျော်လွန်ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် ဖယ်ရှားမှုများသည် ၎င်း၏ ဌာနများ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တပ်ဖွဲ့ ၄ ခု၊ စစ်ဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၅ ခုစလုံးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကယ်ဒမီများထံသို့ပါ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော CSIS ChinaPower ၏ အကဲဖြတ်ချက်အရ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၃၆ ဦးမှာ တရားဝင် ရှင်းလင်းဖယ်ရှားခံခဲ့ရကြောင်း ဖော်ထုတ်ထားသည်။ အခြားသော အရာရှိ ၆၅ ဦးကိုလည်း ပျောက်ဆုံးနေသူ သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းဖယ်ရှားခံရဖွယ်ရှိသူများအဖြစ် စာရင်းပြုစုထားသည်။

သက်ရောက်မှုမှာ အဆင့်မြင့် ရာထူးခန့်အပ်မှုများတွင် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ CSIS မှ စောင့်ကြည့်လေ့လာခဲ့သော အဓိက PLA ခေါင်းဆောင်မှုရာထူး ၅၂ နေရာအနက် ၂၃ နေရာမှာ ယာယီ သို့မဟုတ် ခေတ္တတာဝန်ထမ်းဆောင်သူများက ရယူထားပြီး၊ ၁၂ နေရာမှာ လစ်လပ်နေကာ ၆ နေရာမှာ အခြေအနေ ရှင်းလင်းမှုမရှိဘဲ ဖြစ်နေသည်။

လစ်လပ်နေရာများသည် ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အဟန့်အတား မဖြစ်စေခဲ့ပေ။ PLA ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုရှိသော ဗျူရိုကရေစီစနစ်သည် ခေတ္တတပ်မှူးများအနေဖြင့် သေးငယ်သော နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်စေခဲ့သည်။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်း ဆုံးရှုံးရမှုများသည် ပိုမိုကြီးမားပြီး ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအတွက် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်သည့် အရိပ်အယောင်များကို CSIS က တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ပိုမိုကြီးမားသော မေးခွန်းမှာ ခေတ္တတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော အရာရှိများသည် ကြီးမားသော အကျပ်အတည်းတစ်ခုကို တုံ့ပြန်ရန် လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာနှင့် အတွေ့အကြုံ ရှိ၊ မရှိ ဆိုသည့်အချက်ပင် ဖြစ်သည်။

ပဉ္စမအကြိမ် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးသည် အဖွဲ့ဝင်ခန့်အပ်မှုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခြင်း

အင်အားလျော့နည်းသွားသော CMC သည် ပေါ်လစ်ဗျူရို အပြောင်းအလဲများထက် အဆင့်မြင့်စစ်ဘက် ခန့်အပ်မှုများကို ပိုမိုအရေးတကြီး ဖြစ်လာစေသည်။

“စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လက်ရှိခေါင်းဆောင်မှုပိုင်းဟာ အလွန်ကျဲပါးနေတာကြောင့် စစ်ကော်မရှင်မှာ လစ်လပ်နေတဲ့နေရာတွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ အလားအလာဟာ ပေါ်လစ်ဗျူရို လစ်လပ်နေရာတွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ထက် ပိုများပါတယ်” ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရှီအနေဖြင့် လက်ရှိ ဗဟိုကော်မတီတွင် ကျန်ရှိနေသော စစ်ဘက်အဖွဲ့ဝင်များထက် ကျော်လွန်ရှုမြင်ရန်လည်း လိုအပ်နိုင်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဟဲဝေတုန်းအား ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့မှုက ထိုစဉ်က ဗဟိုကော်မတီဝင် သို့မဟုတ် အရန်အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်ခဲ့သည့် အရာရှိတစ်ဦးကိုပင် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးရန် ၎င်းအနေဖြင့် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

အဆင့်မြင့်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများအတွက် ရှီ၏ အစဉ်အလာ ရွေးချယ်စရာနယ်ပယ်ကို “အလွန်အမင်း ကျဉ်းမြောင်းသွားခဲ့ပြီ” ဟု CSIS က ဖော်ပြခဲ့သည်။ လက်ရှိဗဟိုကော်မတီတွင် မူလက ခန့်အပ်ခဲ့သော စစ်ဘက်အဖွဲ့ဝင်နှင့် အရန်အဖွဲ့ဝင် ၆၇ ဦးအနက် ၁၇ ဦးသာလျှင် ဧပြီလအထိ နောက်ဆုံးအချက်အလက်များအရ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားခံရခြင်း သို့မဟုတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအောက် ကျရောက်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ထို့ကြောင့် ကွပ်ကဲမှုတည်ဆောက်ပုံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသည် အချိန်ယူရနိုင်သော ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။ ထိပ်တန်း CMC ရာထူးများအတွက် လိုအပ်သော စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံရှိသည့် အရာရှိများကို မွေးထုတ်ပေးရန်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည်။

လူသိရှင်ကြား တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားနေသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦး

ရှီသည် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ကျန်းရှုကွမ် နှင့် ဝမ်ကန်းတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။ ကျန်းအား CMC စည်းကမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင်၏ အတွင်းရေးမှူးနှင့် စစ်ဘက်ကြီးကြပ်ရေးကော်မရှင် အကြီးအကဲအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဝမ်အား လေတပ်တပ်မှူးအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

၎င်းတို့၏ ရာထူးတိုးမြှင့်မှုများသည် ဒီဇင်ဘာလက အရှေ့ပိုင်းစစ်ဒေသ တပ်မှူး ရန်ကျီပင်း နှင့် ဗဟိုစစ်ဒေသ တပ်မှူး ဟန်ရှန်ယန်တို့အား ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့မှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ထားသော ခန့်အပ်မှုများအရ ယခုအခါ အဆင့်မြင့်ရာထူးများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၆ ဦးကို ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့မှာ ကျန်းရှန်းမင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး တုန်ကျွင် ၊ ရန်ကျိပင်း၊ ဟန်ရှန်ယန်၊ ဝမ်ကန်းနှင့် ကျန်းရှုကွမ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။

သို့သော် ထိုစာရင်းမှာ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ချက်များမှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ပေကျင်းအစိုးရသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတိုင်း၏ အခြေအနေကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည့် ပြည့်စုံပြီး နောက်ဆုံးရ စာရင်းတစ်ခုကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိပေ။

သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် စစ်ဆင်ရေး အသင့်ဖြစ်မှု

ရှီ၏ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုများသည် ခက်ခဲသော မျှခြေတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ကျန်းယိုရှာ သို့မဟုတ် လျူကျန်းလီတို့နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော အရာရှိများသည် ဆက်လက်ထိခိုက်လွယ်နိုင်ဆဲ ဖြစ်သဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း စာရင်းကို ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသွားစေသည်။

နိုင်ငံရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း မြောင်ဟွာ၏ နေရာကို လူသိရှင်ကြား ကြေညာထားသော ဆက်ခံသူ ကာလရှည်ကြာ မရှိခြင်းကလည်း နိုင်ငံရေးကြီးကြပ်မှုနှင့် အဆင့်မြင့်ဝန်ထမ်းများအတွက် တာဝန်ရှိသော အရာရှိတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ရာတွင် သတိထားနေမှုကို ပြသနေသည်။

အဓိက အကျပ်အတည်းမှာ ပိုမိုရှင်းလင်းလာပြီး ရှီသည် PLA ၏ ကွပ်ကဲမှု အဆင့်ဆင့်ကို ပြန်လည်မွမ်းမံခြင်း မပြုမီ သစ္စာစောင့်သိမှုကို အာမခံနိုင်ရန် ပိုင်းဖြတ်ထားပုံရသည်။

“ရှီဟာ စစ်ဘက်ကွပ်ကဲမှုစနစ် ပြည့်စုံမှုထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အာဏာ လုံခြုံမှုကို ပိုပြီး ဦးစားပေးထားပါတယ်” ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ရှီအတွက်မူ အောက်တိုဘာလ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးသည် ပုံမှန်ပါတီအစည်းအဝေးတစ်ခုထက် ပိုမိုအရေးပါနိုင်သည်။ PLA ၏ ကွပ်ကဲမှုတည်ဆောက်ပုံသည် ယာယီခေါင်းဆောင်များအောက်တွင် ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်သည်ဟု ၎င်းယုံကြည်သလား သို့မဟုတ် တိုးပွားလာနေသော လစ်လပ်နေရာများသည် လျစ်လျူရှုထားရန် အဖိုးအခ ကြီးမားလွန်းလာပြီလား ဆိုသည်ကို အရှင်းလင်းဆုံး ညွှန်ပြချက်အဖြစ် ပေးစွမ်းနိုင်ပေလိမ့်မည်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)