ဆောင်းပါး

ဗိုက်ကင်းများ၊ ဘူရှိဒိုနှင့် ဂုဏ်ယူမှုများ

မဲခေါင် 26 Jun - 2026
~ မာန်လုငယ် ~ အခုရက်ပိုင်း နော်ဝေးဘောလုံးအသင်း အောင်ပွဲတွေနဲ့အတူ ဗိုက်ကင်းတွေလှေလှော်သလို လူအုပ်ကြီးက စုပေါင်းလှော်ခတ်နေတဲ့ Reels ဗီဒီယိုတွေ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ အများအပြား တွေ့နေရပါတယ်။ တချို့ကလည်း “ကမ္ဘာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့ ဗိုက်ကင်းတွေ” လို့ ရေးသားကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ဗိုက်ကင်းတွေဟာ ကမ္ဘာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သူတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ ၈ ရာစုမှ ၁၁ ရာစုအတွင်း စကန်ဒီနေဗီးယားဒေသက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ပင်လယ်ခရီးသွားများ၊ ကုန်သည်များ၊ စူးစမ်းရှာဖွေသူများနဲ့ စစ်သည်များ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ အင်္ဂလန်၊ အိုင်ယာလန်၊ ပြင်သစ်နဲ့ အခြားဥရောပဒေသများကို ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဂရင်းလန်းနဲ့ မြောက်အမေရိကအထိ သွားရောက်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စပိန်၊

~ မာန်လုငယ် ~

အခုရက်ပိုင်း နော်ဝေးဘောလုံးအသင်း အောင်ပွဲတွေနဲ့အတူ ဗိုက်ကင်းတွေလှေလှော်သလို လူအုပ်ကြီးက စုပေါင်းလှော်ခတ်နေတဲ့ Reels ဗီဒီယိုတွေ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ အများအပြား တွေ့နေရပါတယ်။ တချို့ကလည်း “ကမ္ဘာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့ ဗိုက်ကင်းတွေ” လို့ ရေးသားကြပါတယ်။

တကယ်တော့ ဗိုက်ကင်းတွေဟာ ကမ္ဘာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သူတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ ၈ ရာစုမှ ၁၁ ရာစုအတွင်း စကန်ဒီနေဗီးယားဒေသက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ပင်လယ်ခရီးသွားများ၊ ကုန်သည်များ၊ စူးစမ်းရှာဖွေသူများနဲ့ စစ်သည်များ ဖြစ်ကြပါတယ်။

သူတို့ဟာ အင်္ဂလန်၊ အိုင်ယာလန်၊ ပြင်သစ်နဲ့ အခြားဥရောပဒေသများကို ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဂရင်းလန်းနဲ့ မြောက်အမေရိကအထိ သွားရောက်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စပိန်၊ ဗြိတိသျှ သို့မဟုတ် ဒတ်ချ်အင်ပါယာတွေလို ကမ္ဘာတဝှမ်း ကိုလိုနီအင်ပါယာ တည်ဆောက်ခဲ့တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

ဗိုက်ကင်းတွေရဲ့ အကြီးမားဆုံး အောင်မြင်မှုက နယ်မြေသိမ်းပိုက်ခြင်းထက် ပင်လယ်သွားလာရေး၊ စူးစမ်းရှာဖွေမှုနဲ့ သင်္ဘောတည်ဆောက်မှု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နော်ဝေးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဗိုက်ကင်း အမွေအနှစ်ထဲက လုယက်မှု၊ ကျွန်ဖမ်းမှု၊ စစ်ရေးအကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဂုဏ်ယူမနေကြပါဘူး။ အဲဒီအစား စွန့်စားရဲမှု၊ စူးစမ်းရှာဖွေမှု၊ အမည်မသိတဲ့ နေရာအသစ်တွေကို သွားရောက်ရဲမှုတို့ကိုပဲ အမျိုးသားဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ရွေးချယ်ထားကြပါတယ်။

ဂျပန်မှာလည်း အလားတူပါပဲ။ဂျပန်ဘောလုံးအသင်းကို “Samurai Blue အပြာရောင်ဆာမူရိုင်း” လို့ ခေါ်ကြတယ်။ ဘူရှိဒိုစိတ်ဓာတ်ထဲက စည်းကမ်း၊ ကိုယ်ကျိုးစွန့်မှု၊ အရှုံးမပေးမှု၊ အသင်းအတွက် ပေးဆပ်မှုတွေကို ချီးကျူးကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခေတ်သစ်ဂျပန်ဟာ အတိတ်က စစ်ရေးကျူးကျော်မှုတွေကို ဂုဏ်ယူနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။”နိုင်ငံတိုင်းက သူတို့သမိုင်းထဲက အချို့သောတန်ဖိုးတွေကို ရွေးချယ်ပြီး အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် (national identity) အဖြစ် ပြောဆိုတတ်ကြတာဖြစ်ပါတယ်”

ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာပါတယ်။”နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ သူ့သမိုင်းထဲက ဘယ်အပိုင်းကို ရွေးပြီး ဂုဏ်ယူသလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းပဲဖြစ်တယ်။

အခုနော်ဝေးတွေက ဗိုက်ကင်းတွေရဲ့ လုယက်မှုကို ဂုဏ်မယူကြဘူး။ စူးစမ်းရှာဖွေမှုကို ဂုဏ်ယူကြတယ်။ ဂျပန်တွေက ဆာမူရိုင်းတွေရဲ့ စစ်တိုက်မှုကို ဂုဏ်မယူကြဘူး။ စည်းကမ်းနဲ့ ပေးဆပ်မှုကို ဂုဏ်ယူကြတယ်။အင်္ဂလန်က ဘုရင်တွေရဲ့ စစ်အောင်နိုင်မှုကို မဟုတ်ဘဲ ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ဂုဏ်ယူတယ်။

မြန်မာတွေကရော သမိုင်းထဲက ဘာကို ဂုဏ်ယူဖို့ ရွေးချယ်မလဲ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ အခြေခံပညာ အလယ်တန်း၊အထက်တန်းအဆင့် သမိုင်းသင်ကြားမှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ နယ်မြေချဲ့ထွင်အောင်မြင်မှုတွေကို အထူးအလေးပေး ဖော်ပြခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

ဒီအချက်ကို စဉ်းစားမိတာက အခုကမ္ဘာဖလား ဘောလုံးပွဲတွေကြည့်ရင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘောလုံးမှာ အနိုင်ရတာကို လူတွေ ဂုဏ်ယူကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာကြောင့် ဂုဏ်ယူတာလဲ။

ပိုကောင်းအောင် လေ့ကျင့်ခဲ့လို့။ ပိုစည်းကမ်းရှိလို့။ ပိုတီထွင်နိုင်လို့။ စည်းမျဉ်းအောက်မှာ ပြိုင်ဘက်ကို အနိုင်ယူနိုင်လို့။
အဲဒီအတွက် ဘောလုံးရဲ့ အောင်မြင်မှုဆိုတာ Excellence — ထူးချွန်မှုကို ဂုဏ်ယူတာ ဖြစ်တယ်လို့ပြောနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကလည်း စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင်က ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်က ဘောလုံးအပါအဝင် အားကစားနည်းတွေအတွက် ဂုဏ်မငယ်ခဲ့တာတွေ့နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နယ်ချဲ့စစ်ပွဲတွေမှာတော့ တခြားလူတွေရဲ့ မြေကို သိမ်းတယ်။ အသက်တွေ ဆုံးရှုံးစေတယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေကို ထိခိုက်စေတယ်။

အဲဒီအတွက် အဲဒီလို အောင်မြင်မှုမျိုးက Excellence မဟုတ်ဘဲ Domination — လွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်သွားတယ်။ ဒီနှစ်ခုက မတူပါဘူး။သမိုင်းကို လေ့လာရမယ်။ နားလည်ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာကို ဂုဏ်ယူရမလဲဆိုတာက သီးခြားမေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်။

ဒီနေ့ ဂျာမနီက သူ့ရဲ့ စစ်အင်ပါယာကို ဂုဏ်မယူဘူး။ ဂျပန်ကလည်း အတိတ်က ကျူးကျော်စစ်ပွဲတွေကို ဂုဏ်မယူဘူး။ သူတို့ ဂုဏ်ယူတာက ပညာရေး၊ နည်းပညာ၊ စီးပွားရေး၊ အားကစားနဲ့ ဒီမိုကရေစီ အောင်မြင်မှုတွေကို ဖြစ်တယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း အနာဂတ်မှာ “ဘယ်ဘုရင်က ဘယ်နိုင်ငံကို သိမ်းခဲ့တယ်” ဆိုတာထက် “ဘယ်လို လူ့အဖွဲ့အစည်းကောင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့တယ်”၊ “ဘယ်လို ပညာရေး၊ အားကစား၊ ယဉ်ကျေးမှု အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိခဲ့တယ်” ဆိုတာတွေကို ပိုဂုဏ်ယူတဲ့ ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခု လိုအပ်မယ် ထင်ပါတယ်။

တစ်နည်းအားဖြင့် မေးခွန်းက“ဘယ်သူ အနိုင်ရခဲ့သလဲ” မဟုတ်တော့ပါဘူး။

“ကျနော်တို့ ဘာကို ဂုဏ်ယူဖို့ သင်ယူခဲ့ကြသလဲ” ဆိုတာပဲ ဖြစ်တယ်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)

Mekong News

Mekong News

About Author

မဲခေါင်သတင်းဌာနမှ အကြီးတန်းတာဝန်ခံ အွန်လိုင်းအယ်ဒီတာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်၊ လူသားကျင့်ဝတ်တို့ကို လိုက်နာပြီး သတင်းများကို တင်ဆက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

Related News

ဆောင်းပါး

China tightens its grip on workers’ $1.6 trillion housing savings

~ Linn Maung ~ China’s housing provident fund occupies an unusual position
ဆောင်းပါး

ဂျန်ဆန်ဟောင်း၊ တရုတ်သူလျှို နဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်း

~ CWM ~ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလက သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် တရုတ်ပြည်ကို အလည်သွားတော့ သူနဲ့အတူ ထင်ရှားတဲ့ ထိပ်တန်းအမေရိကန်စီးပွားရေးသမားတချို့ကိုပါ

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

Binance ကို ဒူးထောက်သွားစေခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့် ဟက်ကာတွေကို မြောက်ကိုရီးယား ဘယ်လို မွေးထုတ်သလဲ

~ ဒင်းဒင်း ~ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ ဒဿမ ၃ ဘီလီယံ ကောက်စားသွားခဲ့တဲ့ Binance ခရစ်ပ်တို ဖောက်ထွင်းမှုတွေလို ကြီးကျယ်တဲ့ သိမ်းပိုက်မှုတွေလုပ်ဖို့ တာဝန်အပ်နှင်းခံရတဲ့ သူတို့ရဲ့ ထိပ်တန်း ကွန်ပျူတာ ဟက်ကာတွေကို မြောက်ကိုရီးယားအစိုးရက

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

China’s BRI crisis in South Asia

~ Sumit Kumar ~ China Merchants Port Holdings, a state-owned Chinese port operator, withdrew from a proposed US$392 million joint

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

ကြွေးမြီထောင်ချောက်ဖြင့် တည်ဆောက်နေသော တရုတ်၏ အလယ်အာရှဩဇာ

~ လင်းမောင် ~ အလယ်အာရှဒေသတွင် သိသာထင်ရှားသည့် အပြောင်းအလဲတစ်ခု အသံတိတ် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ၎င်းမှာ စစ်အင်အားဖြန့်ကြက်မှု သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုများကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ငွေကြေးအရင်းအနှီးဖြင့် မောင်းနှင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ယွမ်ငွေအခြေပြု ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေမှုအပေါ် ကာဇက်စတန်၏

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

ကမ္ဘောဒီးယားက တရုတ်ကျားဖြန့်တွေ ဘယ်ကိုစားကျက်ပြောင်းသွားသလဲ

~ ဒင်းဒင်း ~ မဒါဂါစကာနိုင်ငံက အွန်လိုင်းလိမ်လည်ရေးစင်တာတွေကို စီးနင်းမှုတွေ လုပ်ဆောင်ရာကနေပြီး အဲဒီစင်တာ​တွေဟာ အာဖရိကတိုက်သားတွေကိုလူကုန်ကူးပြီး  ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှာ အလားတူလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုအုပ်စုနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့တယ်လို့ အာဏာပိုင်‌တွေက ပြောကြပါတယ်။ အချစ်ရေး၊ အွန်လိုင်းငွေကြေး (cryptocurrency)

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

မြန်မာ့အရေးမှာ အာဆီယံ နောက်ကောက်ကျခဲ့ပြီ

~ ထက်ခိုင် ~ အမှတတမဲ့ဆိုရင်တော့ မြန်မာစစ်အာဏာရှင် မင်းအောင်လှိုင်အတွက် နိုင်ငံတကာသံတမန်ရေးရာမှာ တော်တော်လေး အောင်မြင်တဲ့နှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်နေပုံပါပဲ။ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ရုရှား၊ ထိုင်းနဲ့ ဗီယက်နမ် စတဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေဆီကို အဆင့်မြင့်ခရီးစဉ်တွေ ဆက်တိုက်သွားရောက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

Yuan, Loans and Leverage: How China Is Expanding Its Reach Across Central Asia

~ Linn Maung ~ A quiet but significant shift is taking place in Central Asia, and it is being driven

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now