မဲခေါင်၊ ဇွန် ၉
အခွန်မဆောင်ထားသည့် သွင်းကုန်များကို စစ်ဆေးကာဖမ်းဆီးနေသည့် စစ်ကောင်စီကြောင့် ရှမ်းအရှေ့ကုန်သွယ်မှု ရပ်တန့်နေပြီး ပြည်တွင်း အခြေခံစားသောက်ကုန်နှင့် လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများ ဈေးတက်နေကြောင်း သိရသည်။
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ မူဆယ်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းပိတ်ပင်ထားပြီးနောက် ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းမှ မိုင်းလားတဆင့် တရုတ်ကုန်စည်နှင့် တာချီလိတ်မှတဆင့် ထိုင်းကုန်စည်များကို ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းနေရာ လမ်းခုလတ်ဖြစ်သည့် ဟိုပုံးနှင့် တောင်ကြီးတို့တွင် ပိတ်ဖမ်းလိုက်သည့်အတွက် ကုန်သည်၊ ယာဉ်ပိုင်ရှင်၊ ယာဉ်မောင်းများ အခက်တွေ့ရကြောင်း ကုန်သည်အသိုင်းအဝိုင်းက ဆိုသည်။
ကုန်သည်များက အခွန်ဆောင်ကာ တရားဝင် တင်သွင်းလိုသော်လည်း သွင်းကုန်လိုင်စင်နှင့်ပါတ်သတ်ပြီး ကန့်သတ်ချက် များနေသည့်အတွက် ကုန်သည်များအနေဖြင့် လိုင်စင်ရှိကုန်စည်နှင့် လိုင်စင်မဲ့ကုန်စည် ရောနှောကာ ပြည်တွင်းသို့ ကုန်စည်တင်သွင်းနေရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ဧပြီလမှ တရားမဝင်ကုန်စည် တင်းတင်းကြပ်ကြပ် ဖမ်းဆီးနေသည့်အတွက် အတွက် ကုန်သွယ်မှု ရပ်တန့်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကုန်သည်များက ပြောသည်။
ဧပြီလ ပထမပါတ်အတွင်း ဟိုပုံးမြို့၊ နည်းပညာစစ်သင်တန်းကျောင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးက တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှုနှင့် ကုန်တင်ကား အစီးရေ တစ်ရာနီးပါးကို ကျောင်းဝင်းအတွင်းမောင်းသွင်းခိုင်းပြီး ဖမ်းဆီးလိုက်သည့်နောက်ပိုင်း ရှမ်းအရှေ့မှ ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်း ရပ်တန့်သွားရခြင်းဖြစ်သည်။
“အမှန်က သူနဲ့လဲမဆိုင်ဘူး တရားမဝင်ကုန်ဖမ်းတယ်ဆိုတာ၊ သူ့ကိုလဲ လိုင်းကြေးပေးထားရတယ်။ အဲ့ဒီနေ့က လူကြီးလမ်းကြောင်းရှိတဲ့အတွက် ကားတွေကို သူ့ကျောင်းဝင်းထဲထိုးခိုင်းပြီးဖမ်းပစ်တာ၊ အဓိက မျက်နှာရချင်တာနဲ့ လုပ်လိုက်တာ။ အဲ့ဒီကုန်တွေထဲမှာ တစ်ချို့လဲ လိုင်စင်ဂျူတီရှိတယ် တစ်ချို့ကလဲ မရှိဘူး၊ အပေါ်က လိုင်စင်ဂျူတီကို လိုသလောက်မချပေးတော့ ဒီလိုဘဲ ကုန်တွေကို ညှက်ပြီးသယ်ရတာ။ အလကားသယ်လို့ရတာလဲမဟုတ်ဘူး လမ်းကြောင်းတစ်လျောက် ပေးကမ်းပြီး သယ်ရတာ” ဟု ကုန်ကားများ ဖမ်းဆီးခံခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောသည်။
ကုန်စည်တင်သွင်းရာတွင် လုံလောက်သည့် တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင်မရရှိသလို ကုန်စည်တင်ပို့ရာတွင်လည်း ရရှိငွေ၏ သတ်မှတ်ရာခိုင်နှုန်းကို စစ်ကောင်စီထံ ဗဟိုဘဏ်ပေါက်ဈေးဖြင့် လဲလှယ်ရသည့်အတွက် တွက်ခြေမကိုက်ကြောင်း ကုန်သည်များက ပြောသည်။
ဟိုပုံးတွင် ဖမ်းဆီးထားသည့် ကုန်စည်များကို မူလနယ်စပ်မှ ကုန်စည်တန်ဖိုးတိုင်းမဟုတ်ဘဲ ပြည်တွင်းတွင် ရောင်းချနေသည့် ဈေးနှုန်းဖြင့် တန်ဖိုးဖြတ်ပြီး ထုတ်ယူခွင့်ပြုသည့်အတွက် ပေးဆောင်ရသည့် တန်ဖိုးမြင့်တက်ပြီး နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် စားသုံးသူများသာ ဒဏ်ခံရဖွယ်ရှိကြောင်း ဈေးကွက်လေ့လာသူများက သုံးသပ်သည်။
တရားမဝင်ကုန်စည်ဖမ်းစည်မှုကြောင့် ကုန်သွယ်မှု ရပ်တန့်ကာ အရေးပေါ်လိုအပ်သည့် ဆေးဝါးနှင့် အခြေခံလူသုံးကုန်များ ဈေးကွက်အတွင်း ပြတ်လပ်မှုနှင့် ကြုံနေရသည်။
“အရင်က လူတင်တဲ့ လိုင်းကားနဲ့ တပိုင်တနိုင်သယ်လို့ရတယ်။ အခု အဲ့ဒီ ကားအသေးတွေမှာ ကုန်တင်တာတွေကိုပါဖမ်းဆီးနေတော့ အကုန်ဒုက္ခရောက်ကုန်တယ်။ တရားဝင်လိုင်စင်ဂျူတီနဲ့ သယ်မယ်ဆိုတော့လဲ ဂျူတီတွေက လိုသလောက်မချပေးဘူး။ ခိုးသယ်တော့လဲ ဖမ်းတယ် ကုန်သည်တွေက ပိုက်ဆံရှိတော့ ထိုင်နေလို့ရတယ်။ ကားသမားတွေနဲ့ ပြည်တွင်းက လက်လီ/လက်ကားရောင်းတဲ့သူတွေ စားသုံးသူတွေ အကုန်ဒုက္ခရောက်ကြတာ” ဟု ကုန်သည်တစ်ဦးကပြောသည်။
ဧပြီလအတွင်း ဟိုပုံးမြို့တွင် စစ်ကောင်စီက ရှမ်းအရှေ့မှ ကုန်တင်လာသည့် ကုန်တင်ကားရာနှင့်ချီကိုဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အချို့မှာလက်ရှိအချိန်အထိ ဖမ်းဆီးခံထားရဆဲဖြစ်သည်။
#MeKongNews
#ကုန်စည်စီးဆင်းမှု
#ရှမ်းအရှေ့
#ရပ်တန့်
#ကုန်သွယ်မှု
