ဆောင်းပါး

အမြစ်မပြတ်သေးသည့် တရုတ်၏ အဂတိလိုက်စားမှု ပြဿနာ

မဲခေါင် 19 Oct - 2026
~ လင်းမောင် ~ ဝူဟန်မြို့တော်ဝန်ဟောင်း ကျိုးရှန်းဝမ်အား ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်ခြင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားမှုအနေဖြင့် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် အလေ့အထများကို မဖယ်ရှားနိုင်သေးကြောင်း သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တွင် ဟဲနန်ပြည်နယ်ရှိ တရားရုံးတစ်ခုက ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကာလတစ်ခုအတွင်း လာဘ်ငွေ ယွမ် ၆၅ သန်းကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉ သန်း) လက်ခံရယူခဲ့မှုအတွက် ကျိုးအား ထောင်ဒဏ် ၁၄ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ စီရင်ချက်အရ ၎င်းသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်များတွင် မျက်နှာသာပေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သော ရာထူးတာဝန်များကို

~ လင်းမောင် ~

ဝူဟန်မြို့တော်ဝန်ဟောင်း ကျိုးရှန်းဝမ်အား ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်ခြင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားမှုအနေဖြင့် အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် အလေ့အထများကို မဖယ်ရှားနိုင်သေးကြောင်း သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တွင် ဟဲနန်ပြည်နယ်ရှိ တရားရုံးတစ်ခုက ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ကာလတစ်ခုအတွင်း လာဘ်ငွေ ယွမ် ၆၅ သန်းကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉ သန်း) လက်ခံရယူခဲ့မှုအတွက် ကျိုးအား ထောင်ဒဏ် ၁၄ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ စီရင်ချက်အရ ၎င်းသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်များတွင် မျက်နှာသာပေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ဆက်တိုက်ရရှိခဲ့သော ရာထူးတာဝန်များကို အသုံးချခဲ့သည်။ ထိုအမှုသည် ပါဝင်ပတ်သက်သည့် ငွေပမာဏကြောင့်သာမက မသမာသောအပြုအမူများ မည်မျှကြာရှည်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်ကြောင့်ပါ ထင်ရှားလှသည်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အာဏာရယူပြီးကတည်းက ရှီကျင့်ဖျင်သည် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကို ၎င်း၏ ခေါင်းဆောင်မှုဗဟိုချက်အဖြစ် ထားရှိခဲ့ပြီး သြဇာကြီးမားသော “ကျားများ” နှင့် အဆင့်နိမ့် “ယင်ကောင်များ” နှစ်ရပ်စလုံးကို ပစ်မှတ်ထားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ယင်းလှုပ်ရှားမှုသည် အဆင့်မြင့်အရာရှိများကို ရာထူးမှဖြုတ်ချခဲ့သည်၊ ပါတီစည်းကမ်းကို တင်းကျပ်စေခဲ့ပြီး အဂတိလိုက်စားမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို တရုတ်နိုင်ငံရေး၏ ပုံမှန်သွင်ပြင်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ကျိုး၏ အမှုသည် ဆက်တိုက်ထွက်ပေါ်နေသော ဒေသတွင်း အရှုပ်တော်ပုံများနှင့်အတူ အဂတိလိုက်စားသော အရာရှိများကို ဖယ်ရှားလိုက်ရုံဖြင့် အဂတိလိုက်စားမှု ကြီးထွားစေသည့် ကွန်ရက်များနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို မလွဲမသွေ ဖြိုခွဲနိုင်ခြင်း မရှိသေးဟူသော ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပြဿနာတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေသည်။

ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာငွေများ၊ မြေယာ၊ လူမှုဖူလုံရေး အကျိုးခံစားခွင့်များနှင့် နေ့စဉ် အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများကို အရာရှိများက ချုပ်ကိုင်ထားသည့် အောက်ခြေအဆင့်တွင် ယင်းအခက်အခဲမှာ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ယင်းနေရာရှိ အဂတိလိုက်စားမှုသည် အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦး၏ တရားမဝင် စည်းစိမ်ဥစ္စာများထက် ငွေပမာဏ ပိုမိုနည်းပါးနိုင်သော်လည်း ပြည်သူလူထုအပေါ် ပိုမိုတိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေသည်။ ၎င်းသည် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးမှုများဖြင့်သာ အဓိက တိုင်းတာသည့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု၏ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပြသနေသည်။ ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများသည် မသမာမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်သော်လည်း ယင်းမသမာမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် မက်လုံးများကို မလွဲမသွေ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

▪ လှုပ်ရှားမှု၏ နောက်ကွယ်မှ ကိန်းဂဏန်းများ

တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရားဝင် ကိန်းဂဏန်းများအရ ပြဿနာမှာ ကျယ်ပြန့်စွာ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အာဏာပိုင်များသည် အမှုပေါင်း ၁ ဒသမ ၀၁၂ သန်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၉၈၃,၀၀၀ ကို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့အထဲတွင် မြို့နယ်အဆင့် အရာရှိ ၁၃၇,၀၀၀ ဦးနှင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရသည့် လက်ရှိ သို့မဟုတ် ယခင် ကျေးရွာပါတီအတွင်းရေးမှူးများနှင့် ကျေးရွာကော်မတီ ညွှန်ကြားရေးမှူး ၉၁,၀၀၀ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် အာဏာပိုင်များသည် မြို့နယ်အဆင့် အရာရှိ ၇၅,၀၀၀ ဦးနှင့် လက်ရှိ သို့မဟုတ် ယခင် ကျေးရွာခေါင်းဆောင် ၅၄,၀၀၀ ဦးအပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ အပါအဝင် နောက်ထပ် အမှုပေါင်း ၅၃၈,၀၀၀ ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ထိုကိန်းဂဏန်းများသည် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုတစ်ခုတည်းသာ မဟုတ်ဘဲ ကျယ်ပြန့်သော စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အမှုများကို လွှမ်းခြုံထားပြီး ဗျူရိုကရေစီယန္တရားတစ်ခုလုံးတစ်လျှောက် အဂတိလိုက်စားမှု မည်မျှပြန့်ပွားနေသည်ကို အတိအကျ သက်သေမပြနိုင်ပေ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အထူးသဖြင့် မြို့နယ်နှင့် ကျေးရွာအရာရှိများအကြား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပမာဏ များပြားခြင်းက ပြဿနာသည် သြဇာကြီးမားသော လူတစ်စုထက် များစွာကျော်လွန်နေကြောင်း ပြသနေသည်။

အစိုးရသည် ပြည်သူတို့၏ လက်ငင်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုများကို ထိခိုက်စေသည့် အဂတိလိုက်စားမှုဟု ခေါ်ဆိုသောအရာများအပေါ် ၎င်း၏ အာရုံစိုက်မှုကိုလည်း တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် သာမန်နိုင်ငံသားများကို ထိခိုက်စေသည့် မသမာမှုနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုများနှင့် ပတ်သက်သော အမှုပေါင်း ၉၆၇,၀၀၀ ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၆၂၇,၀၀၀ ကို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ကာ အမှုပေါင်း ၂၂,၀၀၀ ကို တရားစွဲဆိုသူများထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း အာဏာပိုင်များက အစီရင်ခံခဲ့သည်။ ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည့် နယ်ပယ်များတွင် ကျောင်းတွင်း အာဟာရကျွေးမွေးရေး၊ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးရန်ပုံငွေများနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အကျိုးခံစားခွင့်များ စီမံခန့်ခွဲမှုတို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။

အရေးယူဆောင်ရွက်မှု အတိုင်းအတာမှာ ကြီးမားလှသည်။ သို့သော် အလားတူအမှုများ ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ပိုမိုခက်ခဲသော မေးခွန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပါတီအနေဖြင့် ချေမှုန်းရန် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် အချိန်ယူကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အလေ့အထများအတွက် ဒေသခံအရာရှိများသည် ပြစ်ဒဏ်ခံရမည့် အန္တရာယ်ကို အဘယ်ကြောင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေကြသနည်း။

▪ အစိုးရ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွင်းရှိ အဂတိလိုက်စားမှု

တရုတ်နိုင်ငံ ကျေးလက်ဒေသများတွင် ကျေးရွာအရာရှိများသည် စုပေါင်းပိုင်မြေယာ၊ ရပ်ရွာပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ဒေသတွင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ရန်ပုံငွေများအပေါ် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ကျင့်သုံးလေ့ရှိကြသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အာဏာပိုင်များသည် ကျေးရွာနှင့် ရပ်ရွာအရာရှိများက စုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များကို အသုံးချခဲ့သည့် အမှုများကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ ထိုသို့သော အစီအမံများတွင် ကိုယ်ပိုင်ဘဏ်စာရင်းများ၊ စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထား အားနည်းသော ငွေပေးငွေယူမှုများနှင့် ဒေသခံများအနေဖြင့် သီးခြားစာရင်းစစ်ဆေးနိုင်သည့် နည်းလမ်း အကန့်အသတ်ရှိသော ရန်ပုံငွေများကို လမ်းကြောင်းလွှဲယူမှုများ ပါဝင်နိုင်သည်။

အခြားအမှုများတွင် ပိုမိုတိုက်ရိုက်ကျသော အပြန်အလှန် မျက်နှာသာပေးမှုများနှင့်အတူ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာငွေ ပမာဏအနည်းငယ်ကို အလွဲသုံးစားပြုခြင်းများ ပါဝင်သည်။ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အာဏာပိုင်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အမှုတစ်ခုတွင် အမည်မဖော်ပြထားသော တရုတ်မြို့တစ်မြို့မှ ရပ်ကွက်အရာရှိတစ်ဦးသည် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများတွင် ကူညီပေးနေသော ဒေသခံများကို လျော်ကြေးပေးရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် ရန်ပုံငွေ ယွမ် ၇၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို မလျော်ကန်သောနည်းဖြင့် ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ယင်း အရာရှိသည် လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော အချိန်ပိုင်းလုပ်သားများကို အသုံးပြု၍ နောက်ထပ် ယွမ် ၈၄,၀၀၀ ကို ရယူခဲ့ပြီး စီမံကိန်းစာချုပ်များ ရရှိခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ စီးပွားရေးသမားတစ်ဦးထံမှ ပေးချေငွေများကိုလည်း ခွဲဝေယူခဲ့သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော အပြုအမူများကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အမှုများသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ၏ ပုံမှန်အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအတွင်း အဂတိလိုက်စားမှု မည်သို့ ရောယှက်သွားနိုင်သည်ကို သရုပ်ဖော်နေသည်။ ရပ်ကွက်အရာရှိတစ်ဦးအနေဖြင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အလွဲသုံးစားလုပ်ရန်အတွက် ကြီးမားသော အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ စာချုပ်တစ်ခုကို ရရှိထားရန် မလိုအပ်ပေ။ အသေးစား ဘတ်ဂျက်တစ်ခု၊ အိမ်ရာခွင့်ပြုချက်တစ်ခု သို့မဟုတ် ဒေသတွင်း ဝယ်ယူရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုအပေါ် ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်ရုံဖြင့် လုံလောက်နိုင်သည်။

ရပ်ရွာဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ရန်ပုံငွေများသည် လမ်းကြောင်းလွှဲခံရသည်၊ ခွင့်ပြုချက်များ ရရှိနိုင်မှုမှာ ခန့်မှန်းရ ပိုမိုခက်ခဲလာပြီး ဒေသဆိုင်ရာ အရာရှိများနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် မည်သူက မျက်နှာသာပေးမှု ခံရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်သည်။ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွား အကျိုးခံစားခွင့်တို့အကြား ခြားနားချက်မှာ ဝေဝါးလာရသည်။

အဂတိလိုက်စားမှုသည် အရာရှိများက ငွေကြေးအိတ်ကပ်ထဲထည့်ခြင်း၌သာ ကန့်သတ်မနေပေ။ ၎င်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို သရုပ်ပြရန် အသုံးပြုသည့် ကိန်းဂဏန်းများကို လှည့်စားပြင်ဆင်သည့် ပုံစံကိုလည်း ယူဆောင်နိုင်သည်။ ကွမ်ရှီးပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော နန်နင်း (Nanning) မြို့ကို ကြည့်ပါ။ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များသည် လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော မြေရောင်းချမှုများမှတစ်ဆင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဘဏ္ဍာရေးဝင်ငွေကို ယွမ် ၂ ဒသမ ၈၃ ဘီလီယံအထိ တမင်တကာ ပုံကြီးချဲ့ဖော်ပြခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်း စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့က အစီရင်ခံခဲ့သည်။ မူလက ငွေပေးချေမှုမရှိဘဲ နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းများထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည့် မြေကွက် ၁၅ ကွက်ကို ရောင်းချပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲခြင်း မရှိခဲ့သည့်တိုင် မြေတစ်ကွက်တည်းကိုပင် ၁၈ ကြိမ် ရောင်းချခဲ့ရသကဲ့သို့ ပြုမူခဲ့ကြသည်။ ယင်းအစီအမံများသည် ကာလရှည်ကြာ အိမ်ခြံမြေဈေးကွက် ကျဆင်းနေစဉ်အတွင်း ပိုမိုခိုင်မာသော ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေတစ်ခုကို တင်ပြရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။

ထိုအမှုသည် သမားရိုးကျ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုထက် ကျော်လွန်သော ပြဿနာတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေသည်။ ကျဆင်းလာနေသော မြေယာရောင်းချမှုများနှင့် အိမ်ခြံမြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများက ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာရေးကို ကန့်သတ်ထားသည့်တိုင် ဒေသန္တရအစိုးရများသည် ဝင်ငွေပစ်မှတ်များ ပြည့်မီရန်နှင့် စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြသရန် ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ယင်းအခြေအနေများအောက်တွင် အရာရှိများသည် ဆုတ်ယုတ်လာသော အခြေအနေများကို အသိအမှတ်ပြုမည့်အစား စာရင်းဇယားများကို လှည့်စားပြင်ဆင်ရန် မက်လုံးများ ရှိနေနိုင်သည်။

ဒေသန္တရအစိုးရများ၏ ကြွေးမြီများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း အလားတူ စိုးရိမ်မှုများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အဂတိလိုက်စားမှု စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့သည် လျှို့ဝှက်ကြွေးမြီအသစ်များ သို့မဟုတ် လက်ရှိတာဝန်များကို လျှော့ချရာတွင် တိုးတက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ချဲ့ကားပြောဆိုမှုများ ပါဝင်သော အမှု ၆ ခုမှ အရာရှိများကို လူသိရှင်ကြား ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ စီချွမ်ပြည်နယ်မှ အရာရှိတစ်ဦးသည် ယွမ် ၃ ဒသမ ၈ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ လျှို့ဝှက်ကြွေးမြီအသစ်များကို ဖန်တီးခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။

ယင်းအမှုများသည် တိုးတက်မှုပစ်မှတ်များ ရရှိစေရန် ဒေသခံအရာရှိများအပေါ် မှီခိုနေရသလို ၎င်းတို့၏ အပြုအမူကိုလည်း ပြန်လည်စစ်ဆေးထိန်းကျောင်းနေရသည့် စနစ်တစ်ခု၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ပြသနေသောကြောင့် အရေးပါလှသည်။ အလုပ်အကိုင် တိုးတက်မှုသည် အောင်မြင်မှုကို ပြသနိုင်ခြင်းအပေါ် မှီခိုနေပါက အဂတိလိုက်စားမှုအတွက် ပြစ်ဒဏ်များ ပိုမိုပြင်းထန်လာရုံမျှဖြင့် ကျရှုံးမှုကို ဖုံးကွယ်လိုသည့် သွေးဆောင်မှုမှာ ပျောက်ကွယ်မသွားပေ။

▪ ကျားများနှင့် ယင်ကောင်များ လှုပ်ရှားမှုသည် အဘယ်ကြောင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်ပေါ်လာရသနည်း

ရှီ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် အဂတိလိုက်စားသော အရာရှိများအပေါ် ပေးဆပ်မှုများ မလွဲမသွေ ကျရောက်စေခဲ့သည်။ ကျိုး၏ ထောင်ဒဏ် ၁၄ နှစ်သည် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကျေးရွာကေဒါများနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအား ထပ်ခါတလဲလဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည်လည်း နောက်ထပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝါရင့်ဖြစ်နေခြင်းသည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများမှ ကာကွယ်မှုရရှိစေရန် အာမမခံနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက ပြသခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

သို့သော် ပြစ်ဒဏ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ယင်းအမှုများက ဖော်ထုတ်ပြသနေသော ပြဿနာတိုင်းကို မဖြေရှင်းနိုင်ပေ။ အဂတိလိုက်စားမှု အချို့သော ပုံစံများသည် တစ်ကိုယ်ရေ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု ရှာဖွေခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော်လည်း၊ အခြားပုံစံများမှာမူ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုမရှိသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ အားနည်းသော ဒေသတွင်း ကြီးကြပ်မှု၊ ပစ်မှတ်များ ပြည့်မီရန် နိုင်ငံရေးဖိအားနှင့် အရင်းအမြစ်များ ရရှိမှုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အရာရှိများထံတွင် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့် အာဏာများ စုပြုံနေခြင်းတို့ကြောင့် ဆက်လက်တည်တံ့နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် တိုင်းတာမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ခုလည်း ရှိနေသည်။ မြင့်တက်လာသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု အရေအတွက်သည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော အဂတိလိုက်စားမှု၊ ပိုမိုအားကောင်းလာသော ဥပဒေစိုးမိုးရေး သို့မဟုတ် ထိုနှစ်ခုစလုံးကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ တရားဝင် ကိန်းဂဏန်းများ တစ်ခုတည်းဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာအရ အဂတိလိုက်စားမှု လျော့နည်းလာနေသလားဆိုသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား မပြောပြနိုင်ပေ။ အရာရှိများသည် ၎င်းတို့၏ အပြုအမူကို ပြောင်းလဲနေကြသလား သို့မဟုတ် စိစစ်စစ်ဆေးမှုများကို ရှောင်လွှဲရန် အခြားသော နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေနေကြသလား ဆိုသည်ကိုလည်း သက်သေမပြနိုင်ပေ။

ပိုမိုအဖြေထုတ်ပေးနိုင်သော စမ်းသပ်ချက်မှာ အဂတိလိုက်စားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် စနစ်များကို အမြတ်ထုတ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲလာပါသလား ဆိုသည့်အချက် ဖြစ်သည်။ ယင်းအတွက် ပွင့်လင်းမြင်သာသော ဝယ်ယူရေးစနစ်၊ လွတ်လပ်စွာ စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းများ၊ ကျေးလက်ရန်ပုံငွေများ ခွဲဝေမှုအတွက် ပိုမိုရှင်းလင်းသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ဒေသန္တရ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မှုများအပေါ် ပိုမိုခိုင်မာသော ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုများ လိုအပ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားမှုသည် အဆင့်တိုင်းနီးပါးရှိ အရာရှိများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး အပြစ်ပေးနိုင်သည့် ၎င်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို သက်သေပြခဲ့သည်။ သို့သော် ကျိုးရှန်းဝမ်၏ အမှုနှင့် ကျေးရွာရန်ပုံငွေများ၊ လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော မြေရောင်းချမှုများနှင့် လျှို့ဝှက်ကြွေးမြီများ ပါဝင်သည့် အရှုပ်တော်ပုံများသည် ပြဿနာမှာ သြဇာကြီးမားသော လူတစ်စုအတွင်း၌သာ ကန့်သတ်မနေကြောင်း ပြသနေသည်။ “ကျားများ” နှင့် “ယင်ကောင်များ” ကို တိုက်ထုတ်သည့် တိုက်ပွဲသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ စဉ်ဆက်မပြတ် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေမှု ကိုယ်တိုင်ကပင် အခြေအနေကို ဖော်ပြနေသည်။ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် အဂတိလိုက်စားမှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ အပြစ်ပေးနိုင်သော်လည်း ၎င်းကို အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေသည့် အခြေအနေများကို ဖယ်ရှားပစ်ရန်မူ ဆက်လက်ရုန်းကန်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ ယင်းအခြေအနေများ မပြောင်းလဲသရွေ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု အသစ်များသည် လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ မသမာသောအပြုအမူများကိုသာမက ၎င်းတို့ ဖြစ်ပွားရာ စနစ်ကြီး၏ အားနည်းချက်များကိုပါ ဆက်လက်ဖော်ထုတ်နေပေဦးမည် ဖြစ်သည်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)

Mekong News

Mekong News

About Author

မဲခေါင်သတင်းဌာနမှ အကြီးတန်းတာဝန်ခံ အွန်လိုင်းအယ်ဒီတာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်၊ လူသားကျင့်ဝတ်တို့ကို လိုက်နာပြီး သတင်းများကို တင်ဆက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

Related News

ဆောင်းပါး

BRI, Bricks and Bases: How China Is Turning Southeast Asia Into Its New Strategic Frontier

~ Linn Maung ~ China’s ambitions in Southeast Asia are no longer
ဆောင်းပါး

Starlink က အဆုံးအဖြတ်ပေးနေတဲ့ ယူကရိန်းစစ်မြေပြင်

~ ဒင်းဒင်း ~ အီလွန်မက်စ်ရဲ့ SpaceX က လုပ်ကိုင်နေတဲ့ Starlink ဂြိုဟ်တုတွေက မြန်နှုန်းမြင့် အင်တာနက်ကို ပေးစွမ်းပြီး

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

China’s Corruption Problem Runs Deeper Than Xi’s Tigers and Flies

~ Linn Maung ~ The sentencing of Zhou Xianwang, Wuhan’s former mayor, offers a reminder that China’s anti-corruption campaign has

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

ဒေါ်နယ်ထရမ့်၊ ဇီလန်းစကီး နဲ့ မပြီးဆုံးသေးတဲ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ

~ CWM ~ စစ်ကတော့ ဖြစ်နေတုန်းပါပဲ။ ရုရှားရော ယူကရိန်းပါ ဘတပြန် ကျားတပြန်။ ၂၀၂၂ ကတည်းက စတဲ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲက လေးနှစ်အတွင်း နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးရသူ အရေအတွက်က ၅၀၀၀၀၀ နဲ့ ၈၀၀၀၀၀ ကြားမှာ

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

စိုးရိမ်ဖွယ် တရုတ်၏ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်း ပြိုလဲမှုနှင့် လုပ်ငန်းများ မက္ကဆီကိုသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ခြင်း

~ လင်းမောင် ~ ကမ္ဘာ့ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်၏ ကျောရိုးအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော တရုတ်နိုင်ငံ၏ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းသည် ငြင်းပယ်၍မရနိုင်သော ဖိစီးမှုဆိုင်ရာ အရိပ်အယောင်များကို ပြသနေသည်။ တစ်ချိန်က အဆုံးမရှိသော ပို့ကုန်အမှာစာများ၊ ပေါများလှသော လုပ်သားအင်အားနှင့် ကျယ်ပြန့်သော

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

လျူရှောက်ချီ ရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့များ

~ CWM ~ (၁) ၁၉၆၉ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၁၂)ရက်၊ ဟေနန်ပြည်နယ်၊ ကိုင်ဖန်းမြို့။ ခိုက်ခိုက်တုန်အောင် အေးစိမ့်ပြီး အပူလွှတ်ပေးမထားတဲ့ ဘဏ်အဆောက်အဦးဟောင်းတခုရဲ့ အခန်းကျဉ်းလေးထဲမှာ သေငယ်ဇောနဲ့ မျောနေတဲ့ အကျဉ်းသားတဦးဟာ သစ်သားခေါက်ကုတင်လေးတလုံးပေါ်မှာ ခွေခွေလေး လဲလျောင်းနေတယ်။ နေရာက

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

China’s Textile Collapse: Factory Shutdowns, Layoffs and the Great Migration to Mexico Raise Alarming Questions

~ Linn Maung ~ China’s textile industry, long regarded as the backbone of the world’s manufacturing supply chain, is showing

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

မူးယစ်ဂိုဏ်းကြီးတွေရဲ့ နောက်ဆုံးဗျူဟာဖြစ်လာတဲ့ မောင်းသူမဲ့ရေငုပ်ယာဉ်တွေ

~ ကိုကလင်း ~ အခုနောက်ပိုင်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ကိုကင်းဝယ်လိုအားက အရမ်းမြင့်တက်လာပါတယ်။ အဲဒီအတွက် မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုသယ်ဆောင်မှုတွေကလည်း နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ပိုပြီးကျယ်ပြန့်လာနေပါတယ်။ အခုဆိုရင် မူးယစ်ဂိုဏ်းတွေက AI နည်းပညာအပါအဝင် ခေတ်မီနည်းပညာတွေကို အသုံးပြုပြီး မောင်းသူမဲ့ရေငုပ်ယာဉ်တွေကို တည်ဆောက်လာကြတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now