~ လင်းမောင် ~

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခမ်းနားထည်ဝါသော အစိုးရအဆောက်အအုံများနှင့် ကြီးမားလှသော စီးပွားရေးပစ်မှတ်များ၏ နောက်ကွယ်တွင် ကြီးထွားလာနေသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာဖိအားများ သည် ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် သာမန်နိုင်ငံသားများအကြား ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်ပုံဖော်နေသည်။

အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍ ကျဆင်းမှုသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ဝင်ငွေ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုကို ဆက်လက်ခန်းခြောက်စေသဖြင့် ဒေသန္တရအစိုးရများသည် ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များကို ပြည့်မီစေရန် တိုးပွားလာနေသော ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာဏာပိုင်များသည် အွန်လိုင်းပေါ်ရှိ ပြောဆိုချက်များ၊ ရပ်ကွက်တွင်း လှုပ်ရှားမှုများ၊ တိုင်ကြားသူများနှင့် ခရီးသွားလာမှုများအပေါ် စိစစ်စောင့်ကြည့်မှုများကို တင်းကျပ်လျက်ရှိသည်။

ထိုပေါင်းစပ်မှုသည် ဘဏ္ဍာရေး စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းမှုနှင့် လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှုတို့အတွက် ပေကျင်း၏ တောင်းဆိုချက်များကို ဒေသန္တရအဆင့်တွင် မည်သို့အကောင်အထည်ဖော်နေသည်ဆိုသည့်အပေါ် မေးခွန်းများ မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာသော အခွန်စိစစ်မှုများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဒဏ်ကြေးများကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး၊ နေထိုင်သူများကလည်း ၎င်းတို့၏ တစ်ကိုယ်ရေဘဝများအပေါ် ပိုမိုအသေးစိတ်သော စစ်ဆေးမှုများကို ကြုံတွေ့နေရကြောင်း သတင်းပို့ကြသည်။ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဖြစ်စဉ်များ အတိုင်းအတာမှာ ကွဲပြားသော်လည်း လတ်တလော သုတေသနများနှင့် တရားဝင် ကိန်းဂဏန်းများက ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ရင်ဆိုင်နေရသည့် ဘဏ္ဍာရေးဖိအားများ၏ ပမာဏကို ဖော်ထုတ်ပြသနေသည်။

ဝေဖန်သူများအတွက် စိုးရိမ်စရာအချက်မှာ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများနှင့် လူမှုရေးထိန်းချုပ်မှုများသည် ဘေးချင်းယှဉ်၍ ပိုမိုလည်ပတ်လာနေပြီး၊ စီးပွားရေး မရေရာမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီးဖြစ်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံသားများအပေါ် နောက်ထပ်ဖိအားများကို သက်ရောက်စေခြင်း ဖြစ်သည်။

▪ ဘဏ္ဍာရေးဖိအားကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည့် အိမ်ခြံမြေ ကျဆင်းမှု

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဒေသန္တရအစိုးရများသည် အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ အများပြည်သူဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများအတွက် ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေရန် မြေယာရောင်းချမှုများနှင့် အိမ်ခြံမြေဆိုင်ရာ ဝင်ငွေများအပေါ် ကာလရှည်ကြာ မှီခိုခဲ့ကြသည်။

ယင်းပုံစံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်ခြံမြေအကျပ်အတည်း စတင်ချိန်မှစ၍ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ကြွေးမြီတာဝန်များနှင့် အသုံးစရိတ်တာဝန်များသည် ကြီးမားစွာ ဆက်လက်တည်ရှိနေချိန်တွင် ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များ၌ အရင်းအမြစ်များ ပိုမိုနည်းပါးသွားစေခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလထုတ် တရုတ်ဒေသန္တရအစိုးရ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ချက်တွင် တရားဝင် ဒေသန္တရအစိုးရနှင့် ဒေသန္တရအစိုးရ ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေရေးယန္တရား (LGFV) ကြွေးမြီများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကုန်တွင် ဂျီဒီပီ (GDP) ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနေကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

အစီရင်ခံစာတွင် မြေယာဆိုင်ရာ ဝင်ငွေများ ကျဆင်းခြင်း၊ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည့် ဖိအားများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ဒေသတွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သော ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေရေး အစီအမံများ၏ အားနည်းချက်များ၏ နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။

နောက်ဆုံးပေါ် ဘဏ္ဍာရေး ကိန်းဂဏန်းများက ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ဖိစီးမှုကို အတည်ပြုနေသည်။

တရုတ်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သော ကိန်းဂဏန်းများအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမကိုးလအတွင်း အစိုးရဝင်ငွေသည် ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ယွမ် ၁၇.၂ ထရီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အခွန်ဝင်ငွေသည် ၆ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အခွန်မဟုတ်သော ဝင်ငွေမှာ ၁ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အလားတူကာလအတွင်း မြေယာရောင်းချမှုမှ ရရှိသော ဝင်ငွေမှာ ၂၇ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ၊ အိမ်ခြံမြေ ကျဆင်းမှုသည် ဒေသန္တရအစိုးရ ရန်ပုံငွေ၏ အရေးပါသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုကို ဆက်လက်ထိခိုက်စေဆဲဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်။

အာဏာပိုင်များသည် အထူးရည်ရွယ်ချက်သုံး ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ (Special-purpose bonds) ထုတ်ဝေမှုကို အရှိန်မြှင့်ခဲ့ကြရာ ပထမ ၉ လအတွင်း အသားတင် ထုတ်ဝေမှုသည် ယွမ် ၃ ဒသမ ၅၆ ထရီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်ခွဲတမ်း၏ ၈၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ညီမျှသည်။

ထိုကိန်းဂဏန်းများသည် ခက်ခဲသော မညီမျှမှုတစ်ခုကို ဖော်ပြနေရာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အစိုးရဝင်ငွေ စုစုပေါင်းမှာ တိုးတက်နေသော်လည်း၊ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များသည် တစ်ချိန်က ၎င်းတို့လုပ်ငန်းများ၏ ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည့် ဝင်ငွေလမ်းကြောင်း ကျဆင်းမှုဒဏ်ကို ဆက်လက်ခံစားနေရဆဲ ဖြစ်သည်။

▪ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အရေးတကြီး အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် ဒဏ်ကြေးများ

သမားရိုးကျ ဝင်ငွေအရင်းအမြစ်များ အားနည်းလာသည်နှင့်အမျှ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဒဏ်ကြေးများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု သိမ်းဆည်းမှုများသည် ပိုမိုကြီးမားသော အာရုံစိုက်မှုကို ခံလာရသည်။

Caixin Global က ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံရှိ ခရိုင်အဆင့် မြို့ပေါင်း ၂၇၉ မြို့မှ အချက်အလက်များကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။

ဒဏ်ကြေးများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု သိမ်းဆည်းမှုများသည် ဒေသတွင်း အခွန်မဟုတ်သော ဝင်ငွေ၏ ပျမ်းမျှ ၁၄ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ပြီး ယင်းကာလအတွင်း ၎င်းတို့၏ ပါဝင်မှုမှာ မြင့်တက်လာကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

သုတေသီများက ပိုမိုမြင့်မားသော ပြစ်ဒဏ်အဆင့်များသည် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လူနေအိမ်ဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများ အပါအဝင် အချို့သော ကဏ္ဍများအတွင်းသို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအသစ်များ ဝင်ရောက်မှု နည်းပါးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

စက်တင်ဘာလတွင် Public Budgeting & Finance ၌ ဖော်ပြခဲ့သော သုတေသနတစ်ခုကလည်း ဆက်စပ်နေသည့် ကောက်ချက်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်မှတ်တမ်းပေါင်း သန်း ၂၀ ခန့်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရာတွင် မြေယာလွှဲပြောင်းမှု ဝင်ငွေ ပြိုလဲခြင်းဒဏ်ကို ပိုမိုရင်ဆိုင်ရသော မြို့များသည် လူတစ်ဦးချင်းအလိုက် ပိုမိုမြင့်မားသော ဒဏ်ကြေးများကို ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒဏ်ကြေးများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု သိမ်းဆည်းမှုများမှ ရရှိသော တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဝင်ငွေသည် ယွမ် ၃၉၄ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အထွေထွေ အများပြည်သူ ဘတ်ဂျက်ဝင်ငွေ၏ ၁.၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသည်။

တွေ့ရှိချက်များသည် ဒဏ်ကြေးတိုင်းကို ငွေရှာရန်အတွက် ချမှတ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တိတိကျကျ သက်သေမပြနိုင်ပေ။

သို့သော် ၎င်းတို့သည် ဘဏ္ဍာရေးဖိအားနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်များ အသုံးပြုမှုအကြား ဆက်နွှယ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဒေသတွင်း ဘတ်ဂျက်များ ဖိစီးမှုအောက် ကျရောက်ချိန်တွင် အရာရှိများ ရင်ဆိုင်ရသည့် မက်လုံးများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများကို မြင့်တက်စေသည်။

ယင်းပြဿနာသည် အစိုးရ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင်လည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မေလတွင် တရုတ်တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လမှစ၍ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအပေါ် မလျော်ကန်သော ဥပဒေစိုးမိုးရေး အမှုပေါင်း ၆၆,၀၀၀ ကျော်ကို ပြင်ဆင်ပေးခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။

ယင်းအမှုများတွင် အလွန်အကျွံ စစ်ဆေးမှုများ၊ အကြောင်းမဲ့ မတရား ဒဏ်ကြေးများနှင့် ဝန်ဆောင်ခများ၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော ပိုင်ဆိုင်မှု သိမ်းဆည်းမှုများ၊ ဒေသဖြတ်ကျော် အရေးယူမှုများနှင့် အမြတ်အစွန်းကို ဦးတည်သည်ဟု ဖော်ပြထားသော လုပ်ရပ်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဆုံးရှုံးမှု ယွမ် ၃၀ ဒသမ ၇ ဘီလီယံကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် အရေးယူဆောင်ရွက်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ပတ်သက်သော စိုးရိမ်မှုများသည် ဗဟိုအာဏာပိုင်များထံသို့ပင် ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း ဝင်ငွေရရှိရေး ဖိအားများနှင့် မတရား ဒဏ်ကြေးများကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို မထိခိုက်စေရန် တားဆီးမည့် ပေကျင်း၏ ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသော ကြိုးပမ်းမှုများအကြား တင်းမာမှုကိုလည်း သရုပ်ဖော်နေသည်။

▪ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားလာသော အခွန်စစ်ဆေးမှုများ

အခွန်ကောက်ခံမှုသည် နောက်ထပ် ဖိအားပေးရာ အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ South China Morning Post ၏ ဧပြီလ ၂၄ ရက်ထုတ် အစီရင်ခံစာတွင် ရွှေထည်ပစ္စည်းများ၊ အရက်သေစာများနှင့် သန့်စင်ပြီး စက်သုံးဆီတို့ ပါဝင်သည့် အမှုများအပါအဝင် အခွန်ရှောင်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဥပဒေစိုးမိုးရေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်အခွန်ဦးစီးဌာနသည် ဝင်ငွေများကို လျှော့ပေါ့ဖော်ပြခြင်း၊ ရောင်းရငွေများကို တစ်ကိုယ်ရေ ဘဏ်စာရင်းများအတွင်းသို့ လမ်းကြောင်းလွှဲခြင်း သို့မဟုတ် အခွန်ပေးဆောင်ရမှု လျှော့ချရန် အမည်ခံကုမ္ပဏီများကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည့် အမှု ၈ ခုကို ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။

ထိုအမှုများသည် နောက်ကျပေးဆောင်ရမည့် အခွန်များ၊ ဒဏ်ကြေးများနှင့် ရက်လွန်ကြေးများ ပေးဆောင်စေခဲ့ပြီး ထိုအုပ်စုအတွင်း အကြီးမားဆုံး တစ်ဦးချင်း ဒဏ်ကြေးမှာ ယွမ်သန်း ၄၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

သီးခြားအနေဖြင့် The Epoch Times က ဩဂုတ်လတွင် ဖော်ပြရာ၌ ဒေသန္တရအစိုးရ လုပ်ငန်းဆောင်တာများနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူတစ်ဦးက အချို့သော အရာရှိများသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အပိုဆောင်း တာဝန်များကို ဖန်တီးရန် အခွန်မှတ်တမ်းများကို လှည့်စားပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ ကွဲလွဲမှုများသည် နောက်ကျကျန်နေသော အခွန်များနှင့် ရက်လွန်ကြေးများကို တောင်းဆိုမှုဆီသို့ ဦးတည်သွားနိုင်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုသည်။

ယင်းအတွင်းလူ၏ ပြောကြားချက်ကို သီးခြားအတည်မပြုနိုင်ကြောင်း သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းစွပ်စွဲချက်များကို ကျယ်ပြန့်သော အလေ့အထတစ်ခု၏ တည်ထောင်ပြီးသား အထောက်အထားအဖြစ် သတ်မှတ်၍ မရနိုင်ပေ။

မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ၎င်းတို့သည် ဘဏ္ဍာရေးဖိစီးမှု ကာလအတွင်း အခွန်စာရင်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် နောက်ကြောင်းပြန် အကဲဖြတ်မှုများကို အသုံးပြုခြင်းအပေါ် အချို့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက မေးခွန်းထုတ်လာကြသည့် စိုးရိမ်မှုများကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေသည်။

ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် အားနည်းသော ဝယ်လိုအား၊ ပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍနှင့် ဆက်စပ်နေသော မရေရာမှုများကို ကျော်ဖြတ်နေရပြီးဖြစ်သောကြောင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများသည် အရေးပါလှသည်။

အခွန်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် ဒဏ်ကြေးများသည် ခန့်မှန်းရခက်ခဲလာသည့်အခါ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ငွေကြေးစီးဆင်းမှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အလုပ်အကိုင်ခန့်ထားမှုတို့နှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ထပ် ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။

▪ ဆန္ဒပြမှုများက အာဏာပိုင်များကို အမြဲသတိရှိနေစေခြင်း

ဘဏ္ဍာရေးဖိအားများသည် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေသော အများပြည်သူ၏ မကျေနပ်ချက်များနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်နေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အိမ်ခြံမြေ အကျပ်အတည်းသည် အချို့သော အိမ်ဝယ်ယူသူများအား မပြီးဆုံးသေးသော နေအိမ်များကို စောင့်ဆိုင်းနေရစေခဲ့ပြီး၊ အလုပ်သမားများနှင့် အသေးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည်လည်း မရရှိသေးသော လုပ်ခလစာများနှင့် ပေးချေရန်ကျန်ရှိနေသော ငွေကြေးများနှင့် ပတ်သက်သည့် အငြင်းပွားမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

Freedom House ၏ တရုတ်ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှု စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (China Dissent Monitor) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယသုံးလပတ်အတွင်း အိမ်ပိုင်ရှင်များ၊ အလုပ်သမားများနှင့် ကျေးလက်နေထိုင်သူများ ဦးဆောင်သော ဆန္ဒပြမှုများ အပါအဝင် ကန့်ကွက်ဆန့်ကျင်မှု ဖြစ်စဉ်ပေါင်း ၈၄၆ ခုကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်စဉ်များအနက် အိမ်ပိုင်ရှင်များက ၃၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ အလုပ်သမားများက ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသခံများက ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

ယင်းအဖွဲ့အစည်းက မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အလားတူ သုံးလပတ်ထက် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပြီး၊ ပိုမိုပြင်းထန်လာသော ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် ရရှိနိုင်သည့် ဆန္ဒပြမှု အချက်အလက်ပမာဏကို လျော့ကျသွားစေနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပေးခဲ့သည်။

ထိုကိန်းဂဏန်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြမှုအားလုံး၏ ပြည့်စုံသော စာရင်းတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်သည့် ဖြစ်စဉ်များကိုသာ ကိုယ်စားပြုသည်။

ကိန်းဂဏန်းများသည် မြို့အများအပြားတွင် တင်းကျပ်သော ကိုဗစ်-၁၉ ကန့်သတ်ချက်များအပေါ် ဒေါသထွက်မှုများက လူထုဆန္ဒပြမှုများအဖြစ် လျှံထွက်လာခဲ့သည့် “စက္ကူဖြူလှုပ်ရှားမှု” (White Paper Movement) ဟု အများသိကြသော ၂၀၂၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဆန္ဒပြမှုများ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်ငင်း အခြေအနေများမှာ ကွဲပြားခဲ့သော်လည်း ယင်းဆန္ဒပြမှုများသည် ဒေသတွင်း မကျေနပ်ချက်များက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အများပြည်သူ ကန့်ကွက်ဆန့်ကျင်မှု ဖော်ထုတ်ချက်များအဖြစ် မည်သို့ ကြီးထွားလာနိုင်သည်ဆိုသည့် အရေးပါသော ဥပမာတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

The Epoch Times က ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သော အတွင်းလူတစ်ဦးက ဒေသန္တရ အာဏာပိုင်များအား လမ်းကြောင်းနှစ်သွယ် ချဉ်းကပ်မှုကို လုပ်ဆောင်ရန် ညွှန်ကြားထားသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ မငြိမ်မသက်မှုများကို တားဆီးစဉ်မှာပင် ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ဖြစ်သည်။

အရာရှိများသည် အသနားခံစာတင်သူများနှင့် သဘောထားကွဲလွဲသူများကို အထူးအာရုံစိုက်နေကြသည်ဟုလည်း သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုသည်။

ထိုပြောဆိုချက်များကို သတင်းစာက သီးခြားအတည်မပြုခဲ့ပေ။

သို့သော်လည်း အိမ်ရာ၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် အခြားစီးပွားရေးဆိုင်ရာ မကျေနပ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဆန္ဒပြမှုများသည် လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အာဏာပိုင်များ၏ စဉ်ဆက်မပြတ် အလေးထားမှုအတွက် နောက်ခံအခြေအနေကို ပံ့ပိုးပေးနေသည်။

▪ ပိုမိုဝင်ရောက်စွက်ဖက်လာသော ရပ်ရွာတွင်း စောင့်ကြည့်မှုများ

ရပ်ရွာအဆင့်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဇယားကွက်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် (Grid-management system) သည် သေးငယ်သော ရပ်ကွက်ဧရိယာများကို စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် ဒေသခံများအကြောင်း သတင်းအချက်အလက် စုဆောင်းရန်အတွက် ဒေသခံဝန်ထမ်းများအား တာဝန်ပေးအပ်ထားသည်။

အာဏာပိုင်များသည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများနှင့် အငှားအိမ်ရာများကို မှတ်ပုံတင်ခြင်း အပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဤစနစ်ကို အသုံးပြုကြသည်။

The Epoch Times က ဝမ် ဟု ဖော်ပြထားသော ရှန်ဟိုင်းမြို့ခံတစ်ဦးက ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွင်း စစ်ဆေးမှုများသည် ပိုမိုမကြာခဏ ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အရာရှိများသည် အထောက်အထားနှင့် ဆက်သွယ်ရန် အချက်အလက်များအပြင် နေအိမ်များတွင် တည်းခိုနေသူများ၊ မိသားစု အခြေအနေများနှင့် အိမ်ထောင်စုတွင်း အငြင်းပွားမှုများအကြောင်း ပိုမိုအသေးစိတ်သော အချက်အလက်များကို စုဆောင်းနေကြသည်ဟု ၎င်းက စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ဝမ် ၏ ပြောကြားချက်သည် တစ်ဦးတည်း၏ သက်သေထွက်ဆိုချက်ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် အလားတူ အလေ့အထများ ဖြစ်ပွားနေသည်ဟု အတည်မပြုနိုင်ပေ။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ၎င်းသည် ပုံမှန်ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများသည် သီးသန့်မိသားစုဘဝနှင့် ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများအထိ ကျယ်ပြန့်လာသည့်အခါ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သော စိုးရိမ်မှုများကို သရုပ်ဖော်နေသည်။

ယင်းအစီရင်ခံစာတွင် ဟဲပေပြည်နယ်ရှိ အာဏာပိုင်များသည် အောက်ခြေအဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များအား အွန်လိုင်း မှတ်ချက်ပြုမှုများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု ပိုမိုအားကောင်းစေရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟူသော ပြောဆိုချက်များကိုလည်း ကိုးကားထားသည်။

ထိုစွပ်စွဲချက်များကို သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး၊ သတင်းအချက်အလက် စောင့်ကြည့်မှုနှင့် မငြိမ်မသက်ဖြစ်လာနိုင်သော အရင်းအမြစ်များကို ဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများအကြား ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆက်စပ်မှုကို ညွှန်ပြနေသည်။

▪ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့် စည်းမျဉ်းများက နိုင်ငံတော်၏ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေခြင်း

ခရီးသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ချက်များသည် ယင်းဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုအတွင်းသို့ နောက်ထပ် အတိုင်းအတာတစ်ခုကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့်နှင့် နိုင်ငံတွင်းဝင်ရောက်ခွင့် စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းအသစ်သည် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် စတင်အာဏာတည်ခဲ့သည်။

၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်၏ စက်မှုလက်မှု သို့မဟုတ် နည်းပညာဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ပို့ကုန်ထိန်းချုပ်မှုများ သို့မဟုတ် နည်းပညာကုန်သွယ်မှု ပါဝင်သည့် အချို့သော ချိုးဖောက်မှုများ အပါအဝင် သတ်မှတ်ထားသော အခြေအနေများတွင် ပြည်ပထွက်ခွာခွင့်များကို ကန့်သတ်ရန် အာဏာပိုင်များအား ခွင့်ပြုထားသည်။

စည်းမျဉ်းများအရ လျှောက်ထားသူများသည် ၎င်းတို့၏ ခရီးသွားလာမှု ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မှန်ကန်သော အချက်အလက်များကို ပေးရန် လိုအပ်ပြီး၊ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် နေရာများတွင် အချို့သော ကန့်သတ်ချက်များဆိုင်ရာ အသိပေးအကြောင်းကြားမှုများကို ချန်လှပ်ထားခွင့် အာဏာပိုင်များအား ပေးထားသည်။

ယင်းစည်းမျဉ်းများသည် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ လုံခြုံရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ပေးသည်ဟု တရုတ်အစိုးရက ပြောကြားသည်။

သို့သော် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (Human Rights Watch) က စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်တွင် ခရီးသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ရန် ကျယ်ပြန့်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော အကြောင်းပြချက်များသည် မတရား ပြည်ပထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင်မှုများကို ကျယ်ပြန့်စေနိုင်ပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အကာအကွယ်များကို အားနည်းစေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

The Epoch Times က ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သော အမည်မဖော်လိုသည့် အတွင်းလူက စွပ်စွဲထားသလို ပြည်သူများ ပြည်ပတွင် ငွေကြေးသုံးစွဲခြင်းကို တားဆီးရန် သက်သက်အတွက် အာဏာပိုင်များက ခရီးသွားလာခွင့်ကို ထိုကန့်သတ်နေသည်ဟု ဤပြဋ္ဌာန်းချက်အသစ်များက သက်သေမပြနိုင်ပေ။

၎င်းတို့၏ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အတိုင်းအတာသည် ဝင်ရောက်-ထွက်ခွာခွင့် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အစိုးရ၏ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်သော ပြောဆိုချက်များကို အကဲဖြတ်ရာတွင် ဤခွဲခြားမှုမှာ အရေးကြီးသည်။

▪ ဘဏ္ဍာရေးဖိစီးမှုနှင့် လူမှုရေးထိန်းချုပ်မှုတို့ ပေါင်းစည်းလာခြင်း

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဒေသန္တရ ဘဏ္ဍာရေး အခက်အခဲများကို ကျဆင်းလာနေသော မြေယာရောင်းချမှု ဝင်ငွေ၊ ကြီးမားသော ကြွေးမြီများနှင့် အစားထိုး ဝင်ငွေအရင်းအမြစ်များအပေါ် မှီခိုမှု တိုးပွားလာခြင်းတို့တွင် တိုင်းတာတွေ့ရှိနိုင်သည်။

ဘဏ္ဍာရေးဖိအားနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်များကို ချိတ်ဆက်ထားသည့် သုတေသနများသည် မလျော်ကန်သော ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ပြင်ဆင်ရန် တရားဝင် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့်အတူ ဒေသန္တရအာဏာပိုင်များ ဘတ်ဂျက်ကန့်သတ်ချက်များအောက်တွင် လည်ပတ်နေရချိန်၌ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ရင်ဆိုင်ရသည့် အန္တရာယ်များအပေါ် အာရုံစိုက်မှု အသစ်တစ်ဖန် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အိမ်ရာနှင့် လုပ်ခလစာများနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဆန္ဒပြမှုများ၊ ပိုမိုပြင်းထန်လာသော ရပ်ရွာတွင်း စစ်ဆေးမှုများဆိုင်ရာ သတင်းများနှင့် ခရီးသွားလာခွင့် ကန့်သတ်ချက်များအတွက် တရားဝင် အကြောင်းပြချက်များ ချဲ့ထွင်လာခြင်းတို့သည် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ လည်ပတ်နေရသည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပတ်ဝန်းကျင်ကို သရုပ်ဖော်နေသည်။

ရရှိနိုင်သော အထောက်အထားများအရ အခွန်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်ရေး အစီအမံတိုင်းကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများကို ဖိနှိပ်ရန် တမင်တကာ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် တစ်နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ မူဝါဒတစ်ခု ရှိနေသည်ဟု သက်သေမပြနိုင်ပေ။

သို့သော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများနှင့် လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှု စီမံခန့်ခွဲမှု နှစ်ရပ်စလုံးသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးအခင်းအကျင်း၏ ထင်ရှားသော သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဖြစ်နေကြောင်းကိုမူ ပြသနေသည်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက်မူ လက်ငင်းစိုးရိမ်ရသည့်အချက်မှာ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၏ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ခန့်မှန်းရလွယ်ကူမှုတို့ ဖြစ်သည်။

နေထိုင်သူများအတွက်မူ ၎င်းတို့၏ အွန်လိုင်းလှုပ်ရှားမှု၊ သွားလာလှုပ်ရှားမှုနှင့် သီးသန့်ဘဝများအတွင်းသို့ တရားဝင် စိစစ်စောင့်ကြည့်မှုများ ရောက်ရှိလာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အိမ်ခြံမြေ ကျဆင်းမှုသည် ဒေသတွင်း ဘဏ္ဍာရေးအပေါ် ဆက်လက်ဖိစီးနေသည်နှင့်အမျှ ယင်းပြဿနာနှစ်ရပ်စလုံးကို ဝန်းရံထားသော ဖိအားများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဇာတ်လမ်း၏ ဗဟိုအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)