~ လင်းမောင် ~

အလယ်အာရှဒေသတွင် သိသာထင်ရှားသည့် အပြောင်းအလဲတစ်ခု အသံတိတ် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ၎င်းမှာ စစ်အင်အားဖြန့်ကြက်မှု သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေး မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုများကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ငွေကြေးအရင်းအနှီးဖြင့် မောင်းနှင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ယွမ်ငွေအခြေပြု ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေမှုအပေါ် ကာဇက်စတန်၏ မှီခိုမှု တိုးပွားလာခြင်းသည် ၎င်း၏ အနောက်ဘက် အိမ်နီးချင်းဒေသတစ်လျှောက် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ချဲ့ထွင်ရန် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြောင်းလဲလာသော မဟာဗျူဟာကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြသနေသည်။ မကြာသေးမီက ယွမ်ငွေ ဘီလီယံနှင့်ချီတန်ဖိုးရှိ ကာဇက်စတန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ပန်ဒါဘွန်း (Panda Bond) ထုတ်ဝေမှုများသည် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် အများအပြားတွင် ရရှိနိုင်သည့် နှုန်းထားများထက် မကြာခဏ ပိုမိုဆွဲဆောင်မှုရှိသော အတိုးနှုန်းများဖြင့် ချေးငွေများ ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည့် ပေကျင်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ စက်မှုလုပ်ငန်း တိုးချဲ့မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့အတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့ရန် သက်သာသော အရင်းအနှီးကို ရှာဖွေနေကြသည့် ကာဇက်စတန်နှင့် အခြားသော အလယ်အာရှ စီးပွားရေးနိုင်ငံများအတွက် တရုတ်၏ ဘဏ္ဍာငွေထောက်ပံ့မှုသည် ပိုမိုဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရွေးချယ်စရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း၊ ထိုသို့အဆင်ပြေလှသော သတ်မှတ်ချက်များ၏ နောက်ကွယ်တွင် ရိုးရှင်းသော စီးပွားရေးထက် များစွာကျော်လွန်သည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာမြောက် ပုံရိပ်တစ်ခု ရှိနေသည်။

ကုန်သွယ်ရေး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ဘဏ္ဍာရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ပေါင်းစည်းမှုတို့ ပေါင်းစပ်ခြင်းမှတစ်ဆင့် အလယ်အာရှသို့ တရုတ်၏ လက်လှမ်းမီမှုသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ပိုမိုအရှိန်ရလာခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း အကြီးမားဆုံး စီးပွားရေးနိုင်ငံနှင့် ယူရေးရှား ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသော ဖြတ်သန်းရာဗဟိုချက်ဖြစ်သည့် ကာဇက်စတန်သည် ပေကျင်း၏ တွက်ချက်မှုများတွင် အထူးအရေးပါသော နေရာတစ်ခုကို ရယူထားသည်။

ယင်းနိုင်ငံသည် ဥရောပ၊ ရုရှားနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတို့နှင့် တရုတ်ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်း၏ လမ်းဆုံလမ်းခွတွင် တည်ရှိနေသည်။ ပန်ဒါဘွန်းများ၊ ယွမ်ငွေဖြင့် ရှင်းလင်းပေးချေမှုများ၊ နိုင်ငံတော်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ချေးငွေအစီအစဉ်များနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများမှတစ်ဆင့် စရိတ်သက်သာသော ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုများကို ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် ပေကျင်းသည် ကာဇက်စတန်၏ စီးပွားရေးတည်ဆောက်ပုံအတွင်း မိမိကိုယ်မိမိ မှန်မှန်ကန်ကန် ထည့်သွင်းမြှုပ်နှံလျက်ရှိသည်။ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ကြိုးပမ်းမှုဟု ထင်ရသည့်အရာသည် ရေရှည်ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်မှီခိုမှုကို ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းချက်တစ်ခုအဖြစ်လည်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။

တရုတ်၏ ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှု ဆွဲဆောင်ချက်မှာ ရှင်းလင်းလှသည်၊ တရုတ်၏ အရင်းအနှီးဈေးကွက်များသည် ငွေကြေးလည်ပတ်နိုင်စွမ်းကြွယ်ဝပြီး ပေကျင်းသည် ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အကျိုးစီးပွားများနှင့် ကိုက်ညီသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် စီမံကိန်းများကို ထောက်ပံ့ပေးရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ပိုမိုတင်းကျပ်လာသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချေးငွေအခြေအနေများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် အလယ်အာရှ အစိုးရများနှင့် ကော်ပိုရေးရှင်းများအတွက် ယွမ်ငွေဖြင့် ချေးယူခြင်းသည် ဘဏ္ဍာငွေ ကုန်ကျစရိတ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ တရုတ်ငွေကြေးဖြင့် ရန်ပုံငွေ တိုက်ရိုက်ရှာဖွေနိုင်စွမ်းသည် တရုတ်ထောက်ပံ့သူများထံမှ စက်ယန္တရားများ၊ စက်မှုသုံး ပစ္စည်းကိရိယာများ၊ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်များနှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများအတွက် အထူးပင် အသုံးဝင်သည်။ ယွမ်ငွေဖြင့် ချေးယူပြီး တရုတ်ကုမ္ပဏီများကို တိုက်ရိုက်ပေးချေခြင်းဖြင့် ချေးယူသူများသည် ငွေကြေးလဲလှယ်မှု ကုန်ကျစရိတ်အချို့ကို ရှောင်ရှားနိုင်ပြီး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ချေးငွေများကို ရရှိစေသည်။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်ကို အားဖြည့်ပေးသည့် သံသရာတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် – တရုတ်နှင့် ကုန်သွယ်မှု ပိုမိုပြုလုပ်ခြင်းက ယွမ်ငွေဖြင့် ဘဏ္ဍာငွေရှာဖွေရေး ဝယ်လိုအားကို တိုးပွားစေပြီး၊ ပိုမိုများပြားသော ယွမ်ငွေ ဘဏ္ဍာငွေထောက်ပံ့မှုကလည်း တရုတ်နှင့် နောက်ထပ်ကုန်သွယ်မှုများကို အားပေးအားမြှောက်ပြုစေသည်။

ကာဇက်စတန်အပြင် အလားတူ ဒိုင်နမစ်များကို အလယ်အာရှဒေသ အစိတ်အပိုင်းများတစ်လျှောက်တွင်လည်း တွေ့မြင်နိုင်ရာ ဥဇဘက်ကစ္စတန်၊ ကာဂျစ္စတန်နှင့် တာဂျစ်ကစ္စတန် ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စင်္ကြံများ၊ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများနှင့် စွမ်းအင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများမှတစ်ဆင့် ပေကျင်းနှင့် စီးပွားရေးအရ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို တိုးချဲ့ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်ဘဏ်များနှင့် နိုင်ငံတော်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အဖွဲ့အစည်းများသည် လမ်းများ၊ မီးရထားလမ်းများ၊ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်များအတွက် ထင်ရှားသော ငွေကြေးထောက်ပံ့သူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ ဝေဖန်သူများက ယင်းသို့ တိုးပွားလာနေသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ခြေရာများသည် စီးပွားရေးအရ မှီခိုမှုဖြစ်လာနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်ဟု ငြင်းခုံကြပြီး၊ ထောက်ခံသူများကမူ တရုတ်၏ ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့မှုသည် အခြားသော ချေးငွေပေးသူများ မဖြေရှင်းလိုသည့် သို့မဟုတ် မဖြေရှင်းနိုင်သည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ကွာဟချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည်ဟု အခိုင်အမာဆိုကြသည်။ မည်သည့် ရှုထောင့်မှဖြစ်စေ လမ်းကြောင်းမှာ အထင်အရှားပင် ဖြစ်သည် – တရုတ်နိုင်ငံသည် ဒေသတစ်ခုလုံးတွင် ပိုမိုအရေးပါသော အရင်းအနှီး အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။

ယွမ်ငွေ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ယင်းမဟာဗျူဟာတွင် ဗဟိုနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ပေကျင်းသည် ၎င်း၏ ငွေကြေးကို အဓိကအားဖြင့် ပြည်တွင်းသုံး လဲလှယ်မှု ကြားခံအဆင့်မှသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့် (အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ) ယူရိုငွေတို့နှင့် ပိုမိုထိရောက်စွာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးကိရိယာတစ်ခုအဖြစ်သို့ မြှင့်တင်ရန် ရှာကြံခဲ့သည်။ အသစ်ထုတ်ဝေသည့် ယွမ်ငွေအခြေပြု ဘွန်းစာချုပ်တိုင်း၊ ငွေကြေးလဲလှယ်မှု သဘောတူညီချက်တိုင်း သို့မဟုတ် ကုန်သွယ်ရေး ရှင်းလင်းပေးချေမှု အစီအမံတိုင်းသည် ထိုရည်မှန်းချက်ကို ရှေ့သို့ တွန်းပို့ပေးသည်။ အကယ်၍ အလယ်အာရှ စီးပွားရေးနိုင်ငံများသည် ယွမ်ငွေဖြင့် ချေးယူခြင်း၊ စုဆောင်းခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သားရလာပါက တရုတ်၏ ဘဏ္ဍာရေး သြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ဒေသတွင်း၌ ပိုမိုခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်လာမည် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ချေးငွေပေးခြင်းထက် ကျော်လွန်သည် – ၎င်းသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများတစ်လျှောက် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံရေးများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီးဆင်းမှုများနှင့် စီးပွားရေး ဦးစားပေးချက်များကို ပုံဖော်နိုင်သည့် ပေကျင်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အားကောင်းစေသည်။

ယင်းဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်မှုသည် ၎င်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချဲ့ထွင်ရန် တရုတ်၏ များစွာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကြိုးပမ်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရပ်ဝန်းနှင့် ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်အစီအစဉ်များမှတစ်ဆင့် ပေကျင်းသည် အာရှ၊ အာဖရိက၊ လက်တင်အမေရိကနှင့် ဥရောပ အစိတ်အပိုင်းများတစ်လျှောက် အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းများကို ဘဏ္ဍာငွေ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများက ဤအစီအမံအချို့ကို “ကြွေးမြီထောင်ချောက် သံတမန်ရေး” ၏ ဥပမာများအဖြစ် မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး အကြီးစား ချေးယူမှုများသည် ရေရှည်မှီခိုမှုများကို ဖန်တီးနိုင်သည်ဟု ငြင်းခုံကြသည်။ အခြားသူများကမူ ထိုသို့ သတ်မှတ်ဖော်ပြချက်ကို အငြင်းပွားကြပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အကျိုးကျေးဇူးများသည် စွန့်စားရမှုများထက် ပိုမိုအလေးသာသည်ဟု တုံ့ပြန်ကြသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ တရုတ်၏ ပြည်ပချေးငွေဆိုင်ရာ အလေ့အထများနှင့် ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံတကာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများတွင် ကြွေးမြီရေရှည်တည်တံ့မှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုများသည် ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

တရုတ်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု မဟာဗျူဟာသည် ကုန်သွယ်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ပို့ကုန်များအတွင်းသို့လည်း တိုးချဲ့ရောက်ရှိနေသည်။ တရုတ်ကုမ္ပဏီများသည် ယခုအခါ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာများမှသည် ဆိုလာပြားများ၊ ဘက်ထရီများ၊ လျှပ်စစ်ကားများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ယန္တရားများအထိ ကဏ္ဍစုံတွင် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ၏ သိသာထင်ရှားသော အစိတ်အပိုင်းများကို လွှမ်းမိုးထားကြသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည် အလွန်အကျွံ များပြားနေမှုနှင့် နိုင်ငံခြားဈေးကွက်များအတွင်းသို့ ကြီးမားစွာ ထောက်ပံ့ကြေးပေးထားသော ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့နေမှုတို့အပေါ် စိုးရိမ်မှုများကို အနောက်နိုင်ငံ အစိုးရများက ပိုမိုထုတ်ဖော်ပြောဆိုလာကြသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံသည် ပါကစ္စတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယား၊ ဆားဘီးယားနှင့် အခြားသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံ အများအပြား အပါအဝင် နိုင်ငံများထံသို့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ပေးလျက် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း လက်နက်တင်ပို့သည့် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော တင်ပို့မှုများကို ပေကျင်းက သာမန် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ် တင်ပြနေသော်လည်း၊ ဝေဖန်သူများကမူ ယင်းတို့ကို တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ရေရှည် မဟာဗျူဟာမြောက် ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်ပြီး ၎င်း၏ သံတမန်ရေးရာ လက်လှမ်းမီမှုကို ချဲ့ထွင်သည့် အခြားသော လက်နက်ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

၎င်း၏ အနှစ်သာရအားဖြင့် တရုတ်၏ ချဉ်းကပ်ပုံသည် အာဏာဖြန့်ကြက်မှုဆိုင်ရာ သမားရိုးကျ ပုံစံများနှင့် ကွဲပြားသည်။ စစ်ရေးမဟာမိတ်များအပေါ် အဓိကအားထားမည့်အစား ပေကျင်းသည် ၎င်း၏ အကျိုးစီးပွားများကို ဘဏ္ဍာငွေထောက်ပံ့ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ ချိတ်ဆက်မှု၊ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ပေါင်းစည်းမှုနှင့် ငွေကြေးမြှင့်တင်မှုတို့မှတစ်ဆင့် မကြာခဏ ရှေ့တန်းတင်ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ ပထဝီနိုင်ငံရေး လေ့လာဆန်းစစ်သူ အများအပြား၏ အဆိုအရ အဆုံးစွန်သော ရည်မှန်းချက်မှာ နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းကို ပုံဖော်ရာတွင် ပိုမိုကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍကို ရယူရန်နှင့် အမေရိကန်နှင့် ၎င်း၏ မဟာမိတ်များ သမိုင်းတစ်လျှောက် လွှမ်းမိုးထားသော စနစ်များအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယွမ်ငွေ ဘဏ္ဍာငွေထောက်ပံ့မှုကို ကာဇက်စတန်က ပိုမိုလက်ခံလာခြင်းသည် ချေးငွေစရိတ် သက်သာခြင်းဟူသည့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုထက် ပိုမိုလွန်ကဲနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အလယ်အာရှမှသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဈေးကွက်များအထိ သွယ်တန်းထားသည့် စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် သြဇာနယ်ပယ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် တရုတ်၏ ရေရှည်ကြိုးပမ်းမှုအတွင်းရှိ နောက်ထပ် ခြေလှမ်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပေလိမ့်မည်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)