ဆောင်းပါး

မူဆယ်-မန္တလေး-ကျောက်ဖြူ ရထားလမ်း

မဲခေါင် 23 Jun - 2023
တရုတ်-မြန်မာစီးပွားရေးစင်္ကြန် (CMEC) စီမံကိန်းထဲမှာ မန္တလေးနဲ့ဆက်သွယ်တဲ့ ရထားလမ်းစီမံကိန်းလည်း ပါဝင်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဒုတိယအအကြီးဆုံးမြို့တော် မန္တလေးနဲ့ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မြို့ မူဆယ်ကိုဆက် သွယ်တဲ့ ရထားလမ်းပါ။

လင်းမောင်

တရုတ်-မြန်မာစီးပွားရေးစင်္ကြန် (CMEC) စီမံကိန်းထဲမှာ မန္တလေးနဲ့ဆက်သွယ်တဲ့ ရထားလမ်းစီမံကိန်းလည်း ပါဝင်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဒုတိယအအကြီးဆုံးမြို့တော် မန္တလေးနဲ့ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မြို့ မူဆယ်ကိုဆက်သွယ်တဲ့ ရထားလမ်းပါ။ ဒေါ်လာ ၉ ဘီလီယံတန်တဲ့ စီမံကိန်းလည်းဖြစ်တယ်။ မူဆယ်မြို့ဟာ တရုတ်ပြည်နယ်စပ် ယူနန်ပြည်နယ်နဲ့ ကပ်လျှက်မှာတည်ရှိတဲ့ မြို့။ တရုတ်နဲ့ နှစ်စဉ်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအားလုံးရဲ့ တစ်ဝက်နီးပါးက ဒီမြို့ကနေ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းတယ်။

ယူနန်-ကျောက်ဖြူရထားလမ်းပိုင်းအတွက် ပထမဆုံး MOU စာချုပ်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ စတင်ရေးထိုးခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ယုံမှာ သံသယရှိခြင်းတွေကြောင့် ဒီတည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းတွေက ဘယ်တုန်းကမှစတင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မူဆယ်-မန္တလေး ရထားလမ်းပိုင်းကတော့ ဆယ်စုနှစ်တစ်ဝက်ကြာရပ်နားထားရာကနေ CMEC စီမံကိန်းအဖြစ်နဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ စတင် အကောင်အထည်ဖော်လာနိုင်တယ်။ ဒီတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေကလည်း မြန်မာပြည်တွင်း နိုင်ငံရေး အခင်း အကျင်းနဲ့ လက်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ် မီးမောင်းအောက်မှာနားလည်ပါးနပ်စွာလုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ခဲ့တယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ပဋိပက္ခတွေက ပိုမိုဆိုးရွားလာတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ EAOs ၇ ဖွဲ့ရှိပြီး တစ်ဖွဲ့ကမှ NCA ကို လက်ခံသဘောတူခြင်းမရှိကြဘူး။ ၂၀၁၆ NLD အစိုးရလက်ထက် NCA စေ့စပ်ဆွေးနွေမှုဖြစ်စဉ်ကိုလည်း တစ်ဖွဲ့ကမှ လက်မခံခဲ့ကြပါဘူး။

ရှမ်းပြည်နယ်မှာ မူဆယ်-မန္တလေး ရထားလမ်းဟာ စစ်ဇုန်တွေကို ဖြတ်သန်းသွားရတယ်။ TNLA ၊ AA နဲ့ MNDAA ဆိုတဲ့ မြောက်ပိုင်းမဟာမတ်ညီအစ်ကို သုံးဖွဲ့ လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းနယ်မြေတွေကို ဖြတ်သန်း လုပ်ဆောင်ရတာပါ။ ဒီလိုရှောင်လွှဲမရတဲ့ စစ်ဇုန်ထဲမှာ မြို့ပေါင်း ၁၂ မြို့ကို ဖြတ်ကျော်ပြီးတည်ဆောက်ရတဲ့ ရထား လမ်းဖောက်နိုင်တဲ့အနေအထားကိုကြည့်ရင် တရုတ်ဟာ သူတို့နဲ့မြန်မာနယ်စပ်ကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ၊ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုတွေကို ချဲ့ချင်ချဲ့နိုင်၊ ချုံ့ချင်ချုံ့နိုင်စွမ်းရှိရှိတယ်။ ရှမ်းပြည်နယ်က EAOs တွေနဲ့ဆက်ဆံရေးဟာ ဒီဒေသ လူမှုစီးပွားရေးအပေါ် ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက်အတွက် တိုက်ရိုက်သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်ပြီး လိုသလို အသုံးချနိုင်စွမ်းရှိတယ်ဆိုတာကို သက်သေ ပြလိုက်တာမျိုးပါပဲ။

၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ၀လွတ်လပ်ခွင့်ရဒေသအတွက် မြန်မာ့အရေးအထူးတရုတ်သံတမန် ဒန်ရှီဂျန်း (Deng Xijun) နဲ့ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် EAOs ၇ ဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတွေ ကူမင်းမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုလုပ်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါဟာလည်း တရုတ်ရဲ့ ဒီ EAOs တွေအပေါ် ဩဇာသက်ရောက်နိုင်စွမ်းကို ပြသတာပဲ။ ၂၀၂၃ ဇွန်လထဲ မိုင်းလားမှာ ယူနန်မြို့တော်ဝန်လည်းဖြစ် ပြည်နယ်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးညွှန်ကြားရေးမှူးလည်းဖြစ်တဲ့ ဂူယိုဘာအို (Guo Bao) ဟာ မဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ ထပ်တွေ့ဆုံတယ်။ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် EAOs တွေက တရုတ်ရဲ့သဘောထား ကြီးမှုနဲ့သဘောတူချက်တွေရယူခဲ့တာလို့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ကြတယ်။ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် EAOs တွေပူးပေါင်းပါဝင်ထားပြီး တရုတ်က ကမကထလုပ်လို့ နယ်စပ်တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ မြန်မာပြည်မသားတွေကြား ငြိမ်းချမ်းရေးပေါင်းကူးလုပ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ အဖွဲ့ကြီး FPNCC က တရုတ်ရဲ့ သဘောထားနဲ့ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင် ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်။

တရုတ်ဟာ မြန်မာ စစ်ကောင်စီညွှန်ကြားချက် တွေကို လိုက်နာပြီး EAOs တွေ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်းတက်နိုင်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်မှုတွေလုပ်နေတဲ့ ဆိုတဲ့အကြောင်းပါ။ မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့မှာ ပါနေတဲ့ AA ဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေမှာ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်ခဲ့တယ်။ အဲဒီဒေသမှာ အိန္ဒိယရဲ့ စီမံကိန်းများစွာတည်ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကောင်းကောင်းရထားတဲ့ ကျောက်ဖြူမှာတော့ ဘာပြဿနာမှမရှိဘဲ ချောမွေ့လို့။ တရုတ်ရဲ့ ခါးပတ်လမ်းမကြီးစီမံကိန်း BRI နဲ့ ကျောက်ဖြူပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းနဲ့ အထူးစီးပွားရေးဇုန်လုပ်ကွက်တွေကို ၂၀၁၉ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့ကတည်းက AA ဟာ ကြည်ဖြူထောက်ခံကြောင်းနဲ့ တရုတ်နဲ့အတူ အလုပ်အတူပူးပေါင်းလုပ် ကိုင်လိုကြောင်းပါ ထုတ်ပြန်ပြသခဲ့ပြီးသားပါ။ အချိုးမညီမျှတဲ့ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုတွေမှာ AA လိုပဲ အင်အား နည်းတဲ့ လက်နက်ကိုင်တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေဟာ တရုတ်ရဲ့ စိုးမိုးခြယ်လှယ်မှုနဲ့ ဩဇာကြီးမှုကို အတင်းအကျပ်မခိုင်းဘဲ လက်ခံလိုက်ရတာချည်းပဲ။

မြန်မာပြည်တွင်း အခင်းအကျင်းပြောင်းလဲမှုတွေက အရမ်းမြန်ဆန်လွန်းလှတယ်။ ၂၀၁၃ မှာ တရုတ်အစိုးရရဲ့ လက်ပန်း တောင်းတောင် ကြေနီသတ္တုမိုင်းတွင်း စီမံကိန်းအပေါ် မြန်မာပြည်သူတွေ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြကန့်ကွက်ခဲ့ ကြတယ်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက်မြန်မာအစိုးရဟာ ဒီစီမံကိန်းအတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံအဖွဲ့ ထောင် လိုက်တယ်။ အဲဒီအချိန်က လူထုခေါင်းဆောင်၊ အတိုက်အခံပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကတောင် ဦးသိန်းစိန်ရဲ့လုပ်ရပ်အပေါ် ချီးကျူးအသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဖွင့်ဟခဲ့ရတယ်။ NLD အစိုးရလက်ထက်ရောက်လာ တော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဒီစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကို ဆက်လက် တာဝန်ယူရပြီး နောက်ဆုံးမှာ မြန်မာနိုင်ငံ ဟာ တရုတ်နဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ဆက်ဆံရေးဆက်လက်ရရှိဖို့ လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့် လက်ပန်းတောင်းတောင် စီမံကိန်းကို ဆက်လက်ခွင့်ပြုတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရတယ်။ တရုတ်ရဲ့ ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် အထမြောက်ရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် မဖြစ်မနေပါဝင်နေနေခြင်း သဘောသကန် ကိုမြင်တွေ့ရခြင်းပါ။

ဒီလိုသဘောတရားတွေကြောင့်ပဲ ၂၀၁၈ အောက်တိုဘာလထဲ မူဆယ်-မန္တလေးရထားလမ်းပိုင်းဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာ မှုလုပ်ငန်းတွေအတွက် မြန်မာပို့ဆောင်ရေးနဲ့ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ တရုတ်မီးရထားဌာန ရထားလမ်းပိုင်း တည်ဆောက်မှု Eryuan Engineering Group တွေနဲ့ MOU ထိုးလိုက်ကြတယ်။ မြန်မာ စစ်ကောင်စီဟာ ဒီ MOU ထိုးပြီး ၂ လအကြာမှာပဲ မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မီးရထားလမ်းပိုင် လုပ်ငန်းအတွက် ဒီဒေသမှာ အပစ်အခတ် ၄ လ ရပ်ဆိုင်းကြောင်း တစ်ဖက်သတ်ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်။ ဒီအပစ်ရပ်ကာလအတွင်းပဲ ရထားလမ်းပိုင်း ဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာမှု စီမံကိန်းချောမွေ့စွာနဲ့ ပြီးစီးသွားခဲ့တာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းလှပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၁၉ ဩဂုတ်လကစလို့ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ဟာ ပူးပေါင်းထိုးစစ်အဖြစ် ဒီမီးရထားလမ်းပိုင်းတစ် လျှောက် တိုက်ပွဲတွေဖော်ဆောင်ခဲ့လို့ ပြည်သူ ၆၀၀၀ ကျော်နေရပ်ရှောင်ရတာ၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေ ထိခိုက် ဆုံးရှုံးတာတွေဖြစ်ရပြန်ရော။

ဒီဖြစ်စဉ်တွေအားလုံးကိုကြည့်ရင် မြန်မာ့ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအခြေအနေက ဘယ်လောက်ရှုပ်ထွေးသလဲဆိုတာ မီးမောင်းထိုးပြနေတယ်။ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ သူတို့အကျိုးစီးပွားအတွက် ထိပ်သီးခေါင်းဆောင် တွေပါဝင်ပြီး စီမံကိန်းတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ကြတယ်။ အစိုးရ၊ စစ်တပ်၊ EAOs တွေအားလုံးပဲ။ ကိုယ့်တွက်ကိန်းနဲ့ ကိုယ့် အစီအစဉ်တွေနဲ့ကိုယ်ပဲ။ ရလဒ်ကတော့ ဒီလိုကွဲလွဲနေတဲ့နိုင်ငံရေးစနစ်၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ချယ်လှယ်မှုတွေအပေါ် တန်ပြန်ချိန်ခွင့်လျှာအဖြစ်သတ်မှတ်တုံ့ပြန်ဖို့ မြန်မာ ဘက်က မစွမ်းသာတော့တဲ့အခြေအနေဖြစ်နေရတာပဲ။ ရွှေလီ-မူဆယ်-မန္တလေး-ကျောက်ဖြူရထားလမ်းကြီး ပြီးစီးသွားခဲ့ရင် ဒီရထားလမ်းကြီးဟာ အဓိကပို့ဆောင်ရေးစင်္ကြန်လမ်းကြီးဖြစ်လာမှာသေချာပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကျရင်လည်း မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းဒေသတွေရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအခင်းအကျင်း တစ်ခုလုံးကလည်း ပြောင်းလဲသွားရပါဦးမယ်။ အိန္ဒိယပိုင် လမ်းနဲ့စီမံကိန်းတွေအတွက် ထပ်တိုးလာမယ့် လုံခြုံရေး ဂယက်တွေနဲ့ပေါ့။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)

Mekong News

Mekong News

About Author

မဲခေါင်သတင်းဌာနမှ အကြီးတန်းတာဝန်ခံ အွန်လိုင်းအယ်ဒီတာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်၊ လူသားကျင့်ဝတ်တို့ကို လိုက်နာပြီး သတင်းများကို တင်ဆက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

Related News

ဆောင်းပါး

Fewer Children, More Universities: China’s Education Paradox

~ Linn Maung ~ Falling birth rates are shrinking classrooms at the
ဆောင်းပါး

သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုအသစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် ဟောင်ကောင်ခေါင်းဆောင် ဂျွန်လီ

~ လင်းမောင် ~ သံတိုင်နောက်ရောက်နေသည့် သတင်းထောက်တစ်ဦး၊ ပိတ်သိမ်းရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခံရသည့် သတင်းစာတစ်စောင်၊ နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခံရမည့် အန္တရာယ်နှင့်

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

Xi Jinping and Hong Kong leader John Lee face fresh press freedom rebuke as crackdown deepens

~ Linn Maung ~ A journalist behind bars, a newspaper forced to close, an editor facing a lengthy prison sentence

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

စီးပွားရေး အိပ်မက်ဆိုးအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည့် တရုတ်၏ AI အိပ်မက်

~ လင်းမောင် ~ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ပေကျင်းသည် ဉာဏ်ရည်တု (AI) ကို တရုတ်နိုင်ငံ ထွန်းတောက်လာမှု၏ နောက်ထပ် မဏ္ဍိုင်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ AI သည် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍ ပြိုလဲမှုကို အစားထိုးဖြည့်ဆည်းပေးရန်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

China’s AI Dream Turns into a New Economic Nightmare

~ Linn Maung ~ For years, Beijing projected artificial intelligence as the next pillar of China’s rise. AI was supposed

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

အလုပ်သမားများ၏ ဒေါ်လာ ၁ ဒဿမ ၆ ထရီလီယံတန် အိမ်ရာစုဆောင်းငွေများအပေါ် ထိန်းချုပ်မှု ပိုမိုတင်းကျပ်လိုက်တဲ့ တရုတ်

~ လင်းမောင် ~ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အိမ်ရာစုဆောင်းငွေရန်ပုံငွေ (Housing Provident Fund) သည် နိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်အတွင်း ထူးခြားသော နေရာတစ်ခုတွင် တည်ရှိနေသည်။ အလုပ်သမားများနှင့် အလုပ်ရှင်များသည် တစ်ဦးချင်း စာရင်းများအတွင်းသို့ ငွေကြေးထည့်ဝင်ကြသော်လည်း အစိုးရက

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

China tightens its grip on workers’ $1.6 trillion housing savings

~ Linn Maung ~ China’s housing provident fund occupies an unusual position in the country’s financial system. Workers and employers

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
ဆောင်းပါး

ဂျန်ဆန်ဟောင်း၊ တရုတ်သူလျှို နဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်း

~ CWM ~ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလက သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် တရုတ်ပြည်ကို အလည်သွားတော့ သူနဲ့အတူ ထင်ရှားတဲ့ ထိပ်တန်းအမေရိကန်စီးပွားရေးသမားတချို့ကိုပါ ခေါ်ဆောင်သွားတယ်။ ဒီအထဲမှာ Apple က တင်မ်ကွတ်၊ Tesla က အီလွန်မတ်စ်

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now