~ လင်းမောင် ~

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တောင်တရုတ်ပင်လယ်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးတွင် အငြင်းပွားမှုအများဆုံး ဒေသများအနက် တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် သေးငယ်သော ဖြစ်ရပ်များသည် ကြီးမားသော နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ရှိသည်။ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့များ သို့မဟုတ် ငါးဖမ်းသင်္ဘောများအကြား ပုံမှန်တွေ့ဆုံမှုဟု ထင်ရသည့်အရာများသည် သမ္မတများ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် နိုင်ငံတကာ မဟာမိတ်များကို ဆွဲသွင်းကာ သံတမန်ရေးရာ အကျပ်အတည်းများအဖြစ် လျင်မြန်စွာ အရှိန်မြင့်တက်သွားနိုင်သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်က Second Thomas Shoal တွင် တရုတ်နှင့် ဖိလစ်ပိုင် တပ်ဖွဲ့များအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုသည် သေးငယ်သော ပဋိပက္ခများသည် အပြင်ဘက်သို့ မည်သို့ဂယက်ရိုက်ခတ်နိုင်ပုံ၊ ဒေသတွင်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပုံဖော်နိုင်ပုံ၊ မဟာမိတ်များကို စမ်းသပ်နိုင်ပုံနှင့် တရုတ်၏ ရန်လိုသော ရပ်တည်ချက်နောက်ကွယ်ရှိ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော မလုံခြုံမှုများကို မည်သို့ ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်ပုံတို့၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဇူလိုင် ၂၀ ရက်တွင် ကျင်းပမည့် အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး မတိုင်မီ ရက်များအတွင်း၊ ပုံမှန် သံတမန်ရေးရာ စုဝေးမှုတစ်ခု ဖြစ်သင့်သည့်အရာသည် Second Thomas Shoal ရှိ ပြင်းထန်သော ထိပ်တိုက်တွေ့မှုတစ်ခုကြောင့် အရိပ်မည်း လွှမ်းမိုးခံခဲ့ရသည်။ တရုတ်ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဖိလစ်ပိုင် ရေတပ်သားများနှင့် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ဖိလစ်ပိုင် တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအပေါ် နံပါတ်တုတ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် နှစ်ဖက်စလုံးထံမှ အပြန်အလှန် စွပ်စွဲချက်များကို ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မနီလာက ပေကျင်းအား ရန်လိုသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ပေကျင်းကမူ ဖိလစ်ပိုင်က ထိပ်တိုက်တွေ့မှုကို စတင်လှုံ့ဆော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာသည် တရုတ်သံအမတ်ကြီးကို ပြင်းထန်စွာ သတိပေးရန် ဆင့်ခေါ်ခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စေတနာထားရှိမှုကို မြှင့်တင်ရန် မနီလာသို့ ရောက်ရှိနေသော တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိသည် ဆက်ဆံရေးမှာ “အရေးပါသော လမ်းဆုံလမ်းခွ” တွင် ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း မလွဲမရှောင်သာ ဝန်ခံခဲ့ရသည်။

ယင်းမှာသီးခြားဖြစ်ရပ်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါး ကာလပတ်လုံး တရုတ်နိုင်ငံသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်းရှိ သေးငယ်သော အငြင်းပွားမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းထက် အင်အားသုံး၍ တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်၏ ထောက်ပံ့ရေးရေယာဉ်များသည် မီးသတ်ပိုက်များဖြင့် ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရပြီး၊ စကားဘရိုးရေတိမ်သောင်အနီးတွင် သင်္ဘောများ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရကာ၊ ဗီယက်နမ် ငါးဖမ်းသမားများကလည်း လေဆာဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုများကို သတင်းပေးခဲ့ကြသည်။ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုချင်းစီမှာ သေးငယ်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ အားလုံးပေါင်းလိုက်သည့်အခါ ပေကျင်းအတွက် ပိုမိုကြီးမားသော ပြဿနာတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်မာစေမည့်အစားယင်း လုပ်ရပ်များက အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအား. တရုတ်ကိုဆန့်ကျင်ရန် စည်းလုံးစေခဲ့ပြီး၊ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် မည်သည့်အရာမျှ အားစိုက်စရာ မလိုဘဲ အမေရိကန်ထံ သံတမန်ရေးရာ အသာစီးမှုကို လက်ဆောင်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်စေခဲ့သည်။

ရေရှည်အားသာချက်များရှိသည့် ထွန်းသစ်စ အင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်သော တရုတ်သည် အဘယ်ကြောင့်ယင်းကဲ့သို့ ဆက်လက်ပြုမူနေသနည်းဟူသည့် မေးခွန်းမှာ ရှင်းလင်းသော အချက်ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးအရ၊ စစ်ရေးအရရော ပထဝီဝင်အရပါ တရုတ်နိုင်ငံသည် ခိုင်မာသော အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။ အချိန်သည် ၎င်း၏ ဘက်တွင် ရှိနေသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ လုပ်ရပ်များသည် မိမိကိုယ်မိမိ သက်သေပြရန် အသည်းအသန် ကြိုးပမ်းနေသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ လုပ်ရပ်များနှင့် ဆင်တူနေသည်။ အဖြေမှာ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း တည်ရှိနေသည်။ တရုတ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် “အရှက်တကွဲဖြစ်ခဲ့ရသော ရာစုနှစ်” အတွင်းကကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်သည် နောက်တစ်ကြိမ် ဘယ်သောအခါမျှ အနိုင်ကျင့်ခံရမည် မဟုတ်ကြောင်း ကတိပြုလျက် အမျိုးသား ပြန်လည်နိုးထရေးဟူသော ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အစိုးရသည် အင်အားကို ပုံမှန်ပြသရမည် ဖြစ်သည်။ သေးငယ်သော ပွတ်တိုက်မှုတစ်ခုတွင်ပင် ဆုတ်ခွာလိုက်ခြင်းသည် ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုလုံးကို သစ္စာဖောက်ဖျက်ခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က တရားဝင်မှုကို ရရှိရန် အသုံးပြုခဲ့သော အမျိုးသားရေးဝါဒ စကားလုံးများသည် ယခုအခါ ပြတ်သားခိုင်မာမှုကို အမြဲတစေ ပြသနေရန် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို ချည်နှောင်ထားလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင်ဗျူရိုကရေစီဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာတစ်ခုလည်း ရှိနေသည်။ တရုတ်၏ ရေကြောင်းတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် ကမ်းခြေစောင့်တပ်၊ ရေကြောင်းပြည်သူ့စစ်နှင့် PLA ရေတပ်တို့သည် အမိန့်ပေး ကွပ်ကဲမှုတစ်ခုတည်းအောက်တွင် လည်ပတ်နေခြင်း မဟုတ်ပေ။ အဖွဲ့တစ်ခုစီတွင် ထပ်တူကျနေသော တာဝန်များနှင့် မိမိတို့၏ သန္နိဋ္ဌာန်ကို သက်သေပြရန် မက်လုံးများ ရှိနေကြသည်။ အရာရှိများသည် ကြီးကျယ်သော မဟာဗျူဟာကို လိုက်နာရန်ထက် မိမိတို့၏ အထက်လူကြီးများကို သဘောကျစေရန်အတွက် မကြာခဏ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိကြသည်။ Second Thomas သောင်တွင် တုတ်များဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုသည် ပေါ်လစ်ဗျူရို၏ ညွှန်ကြားချက် မဟုတ်ဘဲ ရာထူးတက်လိုသော ရည်မှန်းချက်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဒေသတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ၎င်း၏ ရလဒ်မှာ တင်းမာမှူအရှိန်မြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ရင်း မရှိခဲ့သည့်တိုင်အောင် အထပ်ထပ်စုပုံလာသော ရန်လိုမှုပုံစံတစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

မဟာဗျူဟာမြောက် ရှုထောင့်အရ တရုတ်နိုင်ငံသည် ထိုထိပ်တိုက်တွေ့မှုများကို မလိုအပ်ပေ။ ၎င်း၏ လူလုပ်ကျွန်းများကို တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်သလို စစ်အခြေစိုက်စခန်းများအဖြစ်လည်း ပြုလုပ်ပြီး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ကမ်းခြေစောင့်သင်္ဘောအုပ်စုသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ အားလုံးပေါင်းထက် ပိုမိုကြီးမားသည်။ ၎င်း၏ စီးပွားရေးအင်အားကြီးမားမှုသည် ရေရှည်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို အာမခံထားသည်။ စိတ်ရှည်သော တရုတ်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် သတင်းခေါင်းစဉ်များကို ရှောင်လွှဲနိုင်သည့် ငါးဖမ်းသင်္ဘောအုပ်စုများ၊ ရေနက်တူးဖော်မှုများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများမှတစ်ဆင့် ၎င်း၏ ထိန်းချုပ်မှုကို တဖြည်းဖြည်း ခိုင်မာအောင် စောင့်ဆိုင်းနေရုံသာ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့မဟုတ်ဘဲ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ထိပ်တိုက်တွေ့မှုကဲ့သို့သော ဖြစ်စဉ်များသည် ဆန့်ကျင်ဘက်ရလဒ်ကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းတို့သည် ဖိလစ်ပိုင်ကို အမေရိကန်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်သွားစေသည်၊ အာဆီယံ၏ ကြားနေမှုကို အားနည်းစေသည်၊ ဂျပန်၊ ဩစတြေးလျနှင့် အိန္ဒိယကဲ့သို့သော နိုင်ငံများကို တရုတ်၏ ရေကြောင်းရည်မှန်းချက်များကို ဆန့်ကျင်ညှိနှိုင်းရန် အားပေးနေသည်။ တုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း သို့မဟုတ် မီးသတ်ပိုက်ဖြင့် ထိုးပက်ခြင်းများဖြင့် လူမှုကွန်ရက်တွင် ပျံ့နှံ့သွားသော ဗီဒီယိုတိုင်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ တိတ်ဆိတ်သော သံတမန်ရေးရာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ထက် တရုတ်၏ ပြိုင်ဘက်များကို ပိုမိုအားကောင်းစေသည်။

မိမိကိုယ်မိမိ ယုံကြည်မှုရှိသော တရုတ်နိုင်ငံသည် ကွဲပြားစွာ ပြုမူဆောင်ရွက်လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖိလစ်ပိုင်၏ ထောက်ပံ့ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို အနှောင့်အယှက်မရှိ ခွင့်ပြုလိမ့်မည်၊ ပြင်းထန်သော ဖြစ်ရပ်များကို ရှောင်လွှဲလိမ့်မည်၊ စီးပွားရေးအရ ချိတ်ဆက်မှုများနှင့် တည်ငြိမ်သော ရေတပ်အင်အား တည်ရှိမှုတို့မှတစ်ဆင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှု တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ ယင်းချဉ်းကပ်မှုသည် ပိုမိုအားကောင်းသော အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုအတွက် အကျိုးရှိစေသည့် အရည်အသွေးများဖြစ်သော ခန့်မှန်းရလွယ်ကူပြီး တစ်သမတ်တည်းရှိသော ပုံစံမျိုး တရုတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်။ သို့သော် တရုတ်သည် စိတ်ရှည်မှုကို ရွေးချယ်ခဲလှသည်။ ၎င်း၏ ရန်လိုသော ရပ်တည်ချက်မှာ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးနှင့် ဗျူရိုကရေစီဆိုင်ရာ မက်လုံးများကြောင့် တွန်းအားပေးခံရသည့် အတင်းအကျပ် လုပ်ဆောင်မှုသဘောမျိုး ဖြစ်ပုံရသည်။ ခေါင်းဆောင်များသည် စစ်မှန်သော အမျိုးသား အကျိုးစီးပွားများကို ပြည်တွင်းထောက်ခံသူများအတွက် အင်အားပြသရန် လိုအပ်ချက်မှ ခွဲထုတ်၍ မရနိုင်ကြပေ။

ဆက်ဆံရေးသည် “အရေးပါသော လမ်းဆုံလမ်းခွ” တွင် ရောက်ရှိနေပြီဟု ဝမ်ယိ သတိပေးခဲ့ချိန်တွင် ၎င်းမှာ စိတ်ရင်းအမှန် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အမှန်တရားမှာ တရုတ်နိုင်ငံသည် မလွှဲမရှောင်သာ၍ မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ ရွေးချယ်မှုကြောင့်သာ ထိုလမ်းဆုံလမ်းခွသို့ အမြဲတစေ ရောက်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ တရုတ် မဟာဗျူဟာပညာရှင်များအနေဖြင့် သမိုင်းသည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်တွင် မိမိတို့ဘက်၌ ရှိနေသည်ဟု အမှန်တကယ် ယုံကြည်ပါက ထိုအတိုင်း ပြုမူဆောင်ရွက်သင့်သည်။ မိမိတို့၏ အနာဂတ်တွင် လုံခြုံမှုရှိသော အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် ကမ်းခြေစောင့်တပ် ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများဖြင့် လအနည်းငယ်တိုင်းတွင် သက်သေပြနေရန် မလိုအပ်ပေ။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နေကြသော နိုင်ငံများသည် များသောအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကျယ်လောင်သော စကားလုံးများနောက်ကွယ်ရှိ မလုံခြုံမှုကိုသာ ဖော်ထုတ်ပြသလေ့ရှိသည်။

ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ဖြစ်စဉ်သည် ရေတပ်သားများအကြား ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုတစ်ခုထက် ပိုမိုလွန်ကဲသည်။ ၎င်းသည် တရုတ်၏ ရေတိုတွန်းအားများသည် ၎င်း၏ ရေရှည်အားသာချက်များကို မည်သို့ ထိခိုက်စေသည်ကို ပြယုဂ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနေသည်။ စိတ်ရှည်မှုထက် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုကို ရွေးချယ်ခြင်းအားဖြင့် ပေကျင်းသည် ၎င်း၏ ပြိုင်ဘက်များကို စည်းလုံးစေပြီး မိမိကိုယ်တိုင် လွှမ်းမိုးလိုသည့် ရေပြင်အတွင်း၌ပင် မိမိ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အားနည်းသွားစေမည့် စွန့်စားမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပေတော့သည်။

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)