မဲခေါင်၊ အောက်တိုဘာ ၂၇
အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်က ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကြီးမှူးပြီး အာဆီယံညီလာခံ၌ ချုပ်ဆိုပြီးနောက် အမေရိကန်မှ ထိုင်းအပေါ် သွင်းကုန်အခွန်စည်းကြပ်မြှင့်တင်မှု အားပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှုအရ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှုစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ရာတွင် အမေရိကန်ကို ထိုင်းက မြေရှားသတ္တု တူးဖော်ထုတ်လုပ်ခွင့်ပေးရမည့် MOU သဘောတူစာချုပ်ပါ ချုပ်ဆိုပေးခဲ့ရသည်။
အမေရိကန်ဘက်က သွင်းကုန်ခွန်ကို ထိုင်း၊ မလေးရှားနှင့်ကမ္ဘောဒီးယား ၃ နိုင်ငံစလုံးအား ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းလျှော့ချသတ်မှတ်ပေးပြီး အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက်အပြင် ၃ နိုင်ငံစလုံး၌ မြေရှားသတ္တုတူးဖော်ထုတ်လုပ်ရေး သဘောတူညီချက်ပါ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ရယူသွားခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့နည်းပညာမြင့်ထုတ်ကုန်တိုင်း၌ မရှိမဖြစ်အရေးပါသော မြေရှားကမ္ဘာ့စျေးကွက်ကို တရုတ် တစ်နိုင်ငံတည်းက ထိန်းချုပ်ထားပြီး တင်ပို့မှု တင်းကျပ်ကန့်သတ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ဒေါ်နယ်ထရမ့် သည် အာဆီယံညီလာခံသို့လာရင်း တရုတ်ကို တွန်းလှန်နိုင်ရေး အဆိုပါ သဘောတူစာချုပ်များ ချုပ်ဆို ခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ ထိုင်းအတိုက်အခံပါတီဖြစ်သည့် ပြည်သူ့ပါတီအမတ် ဖက်တရာပေါင်လီလာဖတ်က အချိန်တိုယာယီအစိုးရအဖြစ်သာ လွှတ်တော်မဖျက်သိမ်းမီ၊ ရွေးကောက်ပွဲသစ်မကျင်းပမီ တာဝန်ယူ ထားသည့် အနုတင်ဦးဆောင်သော အစိုးရ၏ ကြီးမားသော မှားယွင်းမှုဟု လူမှုကွန်ရက် ဖေ့စ်ဘုတ်မှ တစ်ဆင့် ဝေဖန်သွားခဲ့သည်။
အမေရိကန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်စာချုပ်အရ ထိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန် ထုတ်ကုန်များဖြစ်သည့် စိုက်ပျိုးရေး၊ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ၊ လေယာဉ်များ ဝယ်ယူရေးအပါ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀ ကျော်ဖိုး ဝယ်ယူရမည်ဖြစ်သည်။
မြန်မာနှင့်နယ်စပ် နမ့်ခုတ်မြစ်နှင့်မဲခေါင်မြစ်တစ်လျှောက် မြန်မာဘက်မှ တရုတ်မြေရှားနှင့်ရွှေမိုင်းတွင်းလုပ်ကွက်များကြောင့် အဆိပ်သင့်မှုများဖြစ်နေသည်ကိုပင် မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ ယခုလို အတွေ့အကြုံ၊ ပညာလုံး၀မရှိသည့်အနေအထား၌ နိုင်ငံအတွင်း သဘာ၀ ပတ်ဝန်းကျင်များပျက်စီးစေမည့် အမေရိကန်အား မြေရှားထုတ်ခွင့်ပြုခြင်းသည် အမှားကြီးမှားခဲ့ပြီဟု ဖက်တရာပေါင်က ထောက်ပြန်ကန့်ကွက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။
မြေရှားသတ္တုသိုက် ရှိသည့်နေရာကို ပထမဆုံးရှာတွေ့မည်မှာ အမေရိကန် ပညာရှင်များသာဖြစ်မည်မှာ သေချာသဖြင့် လုပ်ကွက်အကျိုးအမြတ်၊ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်မှု၊ တင်ပို့မှုအားလုံးတွင် ထိုင်းဘက်မှ အခွင့် အရေးသာမှု တစ်ခုမှ မရှိကြောင်း၊ အခြေခံစက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် သတ္တုတွင်းဌာန (DPIM) သည် အောက်တို ဘာ ၂၁ ရက်ကမှ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အရေးပေါ် အစည်းအဝေးခေါ်ကာ အောက်တိုဘာ ၂၆ တွင် ယခု စာချုပ်ကို အမေရိကန်နှင့်ချုပ်ဆိုခဲ့ကြောင်း၊ DPIM သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံနယ်စပ်များ၌ မြေရှားထုတ် ယူနေပုံနှင့် အဆိပ်သင့်မြစ်များ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကိုပင် မရှင်းပြနိုင်သေးဘဲ အမေရိကန်အား နိုင်ငံ အတွင်း မြေရှားထုတ်ယူခွင့်သဘောတူပေးလိုက်မှုက စုံလုံးကန်းသော အမှားဖြစ်ကြောင်း ဖက်တရာပေါင်က ဆိုသည်။
In-situ ခေါ် မြေရှားတူးရာ၌ အခြားသတ္တုများဖယ်ရှားနိုင်ရေး မြေတွင်းထဲ ဓာတုပစ္စည်းများလောင်းသွင်းသည့် စနစ်ကိုပင် DPIM အနေဖြင့် မသိရှိသေးဘဲ လက်ရှိပြဿနာများကိုပင် မဖြေရှင်းနိုင်သေးချိန် နောက်ထပ် ပြဿနာသစ်များစွာကို ဖန်တီးလိုက်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု ဖက်တရာပေါင်က ရေးသားထောက်ပြသွားခဲ့သည်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် တရုတ်နှင့် မလေးရှားအစိုးရတို့ မလေးရှား၌ မြေရှားထုတ်ယူရန် သဘောတူလုနီး အခြေအနေ၌ ယခု တရုတ်ကို ကျော်ကာ မလေးရှားတွင် မြေရှားသတ္တုထုတ်ရန်ပါ သဘောတူညီမှု ရယူသွားခဲ့သည်။ မလေးရှားတွင် ထုတ်ယူနိုင်မည့် မြေရှားသိုက်ပမာဏသည် တန်ချိန် ၁၆ ဒသမ ၁ သန်း ရှိနေကြောင်း သိရသည်။
ကိုကလင်း
Ref: Khaosod
#MeKongNews
#အမေရိကန်
#ထိုင်းနိုင်ငံ
#မြေရှားသတ္တု
#အဆိပ်သင့်
