Others

ICC ဖမ်း၀ရမ်းအတိုင်း ပူတင်ကို တကယ် ဖမ်းဆီးနိုင်ပါ့မလား(ဘာသာပြန်)

မဲခေါင် 18 Mar - 2023
၂၀၂၃ မတ် ၁၇ ရက်နေ့မှာပဲ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hague မြို့အခြေစိုက် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး International Criminal Court (ICC) က ရုရှားသမ္မတပူတင်ကို ယူကရိန်းက ကလေးငယ်ပေါင်း အနည်းဆုံး ၁၆၀၀၀ ကို ဖမ်းဆီးပြန်ပေးဆွဲပြီး ရုရှားနိုင်ငံကို ခေါ်ဆောင်မှုကြောင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တယ်ဆိုတဲ့စွဲချက် နဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်လိုက်တယ်။

၂၀၂၃ မတ် ၁၇ ရက်နေ့မှာပဲ နယ်သာလန်နိုင်ငံ The Hague မြို့အခြေစိုက် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး International Criminal Court (ICC) က ရုရှားသမ္မတပူတင်ကို ယူကရိန်းက ကလေးငယ်ပေါင်း အနည်းဆုံး ၁၆၀၀၀ ကို ဖမ်းဆီးပြန်ပေးဆွဲပြီး ရုရှားနိုင်ငံကို ခေါ်ဆောင်မှုကြောင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တယ်ဆိုတဲ့စွဲချက် နဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်လိုက်တယ်။

ယူကရိန်းဟာ ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၂၃ နိုင်ငံထဲမှာ မပါဝင်ပေမယ့် ICC က ရှေ့နေ ကာရင်ခန်းဟာ စစ်ပွဲကာလတစ်နှစ်အတွင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံကို ၄ ကြိမ်သွားရောက်ပြီး အရင်က စည်ကားခဲ့တဲ့ ကလေးစောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာတွေမှာ တစ်ယောက်မှမရှိတော့တာတွေကို သက်သေစုဆောင်းနိုင်ခဲ့လို့ တရားရုံး က ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်အောင် တင်ပြနိုင်ခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းတွေအရ ရုရှားဟာ ဒီကလေးတွေကို Brain Wash လုပ်ဖို့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ မွေးစားအိမ်တွေကို ပို့ခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။

ICC ဟာ ၂၀၀၂ ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့မှာ တရားရုံးစံကို Rome Statute ရောမဥပဒေကျင့်သုံးကြောင်း ကြေညာတော့ အဖွဲ့ဝင် ၁၂၃ နိုင်ငံထဲမှာ ၄၂ နိုင်ငံက ၁၉၉၈ ခုနှစ်က အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့မှာ သံတမန်ညီလာခံမှာ မွေးစားခဲ့တဲ့ ဒီဥပဒေသကို လက်ခံလက်မှတ်ထိုးခြင်းမရှိသေးပါဘူး။

ဒီထဲမှာ ရုရှားက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သလို Rome Statute မှာလည်း လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပေမယ့် ၂၀၁၆ မှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ်ကနေ နုတ်ထွက်သွားခဲ့တယ်။

ဒီတော့ ရုရှားဘက် က ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံလည်းမဟုတ်တော့သလို ICC ရဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းဆုံးဖြတ်ချက်ဟာလည်း ဘာအဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှ မရှိဘူး(No Meaning) လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အမျိုးသမီး မာရီယာဇာခါရိုဗာ တုံ့ပြန် ပြောကြားသွားတယ်။ ဒီသတင်းဟာ လက်ရှိကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်နေတဲ့သတင်းဖြစ်ပြီး အားလုံးက ICC ရဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက်အတိုင်း ပူတင်ကို တကယ်ဖမ်းဆီးနိုင်မှာလား၊ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေရှိလဲဆိုတာ အရမ်းသိချင်နေကြပါပြီ။

တရားစွဲခဲ့တဲ့ ICC ရှေ့နေ ကာရင်ခန်းကတော့ နာဇီစစ်ရာဇဝတ်သားတွေ၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား သမ္မတ ဆလိုဗိုဒန် မီလိုဆီဗစ်၊ လိုက်ဘေးရီးယားခေါင်းဆောင်ဟောင်း ချားလ်စ်တိုင်လာတို့ကို ခုံရုံးတင်နိုင်ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေအရ ပူတင်ကိုလည်း ယူကရိန်းမြေပေါ်မှာပဲ ခုံရုံးတင် ပြစ်ဒဏ်ချအမှုရင်ဆိုင်ခိုင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့တယ်။

တရုတ်လိုပဲ ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံထဲမပါတဲ့ အမေရိကန် နိုင်ငံ သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်ကလည်း တရားမျှတတဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းဖြစ်တယ်လို့ ထောက်ခံပြောဆိုခဲ့တယ်။

ယူကရိန်းသမ္မတ ဇီလန်းစကီးကလည်း ICC ရဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းဟာ သမိုင်းတွင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်တယ်လို့ ဝမ်းသာအားရ ထောက်ခံပြောဆိုခဲ့ပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာ ICC ဆိုတာ ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်က ICJ လို့ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု တရားရုံးမဟုတ်တာက ဒီဖမ်း၀ရမ်းအပေါ် သက် ရောက်မှုနည်းပါးနေတာကို နိုင်ငံရေးသုတေသီတွေက မေးခွန်းပြန်ထုတ်နေကြပါပြီ။

Icc ရဲ့ ပူတင်ဖမ်း၀ရမ်းဟာ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီအမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံထဲက နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တစ် ယောက်ကို ပထမဆုံး တရားစွဲဆိုလိုက်မှုလည်းဖြစ်ပါတယ်။ Rome Statute မှာ ကလေးသူငယ်များနဲ့ပတ်သက် ပြီး တရားမဝင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်မှု၊ ယူကရိန်းကလေးငယ်တွေကို ရုရှားသားတွေဖြစ်လာအောင် သွပ်သွင်းမှု စတဲ့ ငြိစွန်းဥပဒေပုဒ်မ နှစ်ချက်နဲ့ ပူတင်ကို စွဲချက်တင်ပြီး ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်ရာမှာ ရုရှားကလေးငယ်များအခွင့်အရေးရုံး ကော်မရှင်နာ ဥက္ကဌ လဗိုဗာဘီလိုဗာကိုပါ တူညီတဲ့စွဲချက်နဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်။

ယူကရိန်းကလေး ငယ်တွေကို မွေးစားပြီး သူတို့ ပေါ်လစီလက်ခံတဲ့ ရုရှားနိုင်ငံသားသစ်တွေဖြစ်လာစေဖို့ ရုရှားဟာ သူတို့နိုင်ငံ မြို့တွေအနှံ့မှာ ကလေးသူငယ်ထိန်းသိမ်းရေးစခန်း children’s camps ၄၃ ခုဖွင့်လှစ်ထားရှိတယ်လို့လည်း သိရတယ်။

ရုရှားဘက်က ဒီကလေးငယ်တွေ ဘေးကင်းလုံခြုံဖို့နဲ့ အနာဂတ်အတွက် ပညာတတ်မြောက်ဖို့နဲ့ စစ်ဇုန်ထဲမှာ ရှိမနေဘဲ တကယ်ချစ်ခင်တဲ့ လူတွေ အသိုင်းအဝိုင်းတွေကြားမှာ နိုင်ငံအနာဂတ်ရင်သွေးတွေ အဖြစ်ရည်ရွယ် ပျိုးထောင်ပေးဖို့ ခေါ်ယူတာလို့ ဖြေရှင်းချက်ပေးထားတာကို ICJ က လက်မခံနိုင်ကြောင်းလည်း ဒီရက်ထဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသေးတယ်။

နောက်ဆုံး နိဂုံးချုပ်လိုရင်ကတော့ ပူတင်ကို တကယ်ဖမ်းဆီးနိုင်မလားဆိုတာပါ။ ICC မှာ ကိုယ်ပိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့မရှိပါ ဘူး။ ဒါကြောင့် ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက ရဲတပ်ဖွဲ့တွေ ဖမ်းပေးမှပဲ ဒီကိစ္စ အထမြောက်နိုင်ပါတယ်။ ရုရှားက ICC မှာ မပါတော့သလို ဒီအဖွဲ့ကိုလည်း အသိအမှတ်မပြုကြောင်း ဖြေရှင်းချက်ပေးထားပြီးဖြစ်တယ်။ အဖွဲ့ဝင် ၁၂၃ နိုင်ငံထဲမှာတောင် Rome Statute ကို လက်မှတ်ထိုးသဘောတူရခြင်းမရှိသေးတဲ့ ၄၂ နိုင်ငံရှိတော့ ဒီနိုင်ငံတွေက လည်း ဒီပုဒ်မနဲ့ ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်ခံထားရတဲ့ ပူတင်ကို ဖမ်းလို့မရနိုင်ဘူး။

ကျန်တဲ့ Rome Statute လက်မှတ်ထိုး ICC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကိုလည်း ပူတင်က သွားမှာကိုမဟုတ်သလို ပူတင်ကိုဖမ်းရင် ရင်ဆိုင်ရမယ့် ကြီးမားတဲ့ အကျိုးဆက်ကိုလည်း ရင်ဆိုင်ဖို့ ဆန္ဒရှိကြမှာ မဟုတ်ဘူး။

လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ HRW ရဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရေးဌာန တွဲဖက်ဒါရိုက်တာ ဘယ်လ်ကီးဂျာရက်ချ်က ICC ရဲ့ဖမ်း၀ရမ်းဟာ ယူကရိန်းအပေါ် ကျူကျော်မှုမှာ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူတွေအပေါ် ဘာမှ အရေးမယူနိုင် တဲ့ဖြစ်စဉ်ကနေ ပထမခြေတစ်လှမ်းတက်လှမ်းလိုက်နိုင်တာဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်တယ်။

ကုလလက်အောက်ခံ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု တရားရေးအဖွဲ့ ICJ ကပါ ရုရှားဟာ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ အရပ်သားပြည်သူတွေ ကိုပစ်မှတ်ထား သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွဲချက်နဲ့ ထပ်ပြီး အရေးယူကြောင်း ထုတ်ပြန်မှသာလျှင် ရုရှားမှာသာမက ကမ္ဘာမှာပါ ပုံရိပ်နဲ့ဩဇာကြီးမားတဲ့ ပူတင်ကိုပိုပြီး အကျိုးသက်ရောက်တဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်စတဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေကတောင် ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ ရုရှားကို ရှုတ်ချခြင်းတောင်မလုပ်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေအရ ICC ဖမ်း၀ရမ်းဟာ တကယ်လက်တွေ ဖမ်းဆီးရမိဖို့ မဖြစ်နိုင်သလောက်ရှိကြောင်း သုံးသပ်သွားခဲ့ ပါတယ်။

(The Week မဂ္ဂဇင်းမှ ဆောင်းပါးရှင် Web Desk ရဲ့ ICC arrest warrant for Putin: Can the Russian President actually be arrested? ကို အခြေပြု ဘာသာပြန်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပါတယ်)

#MeKongNews

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.mekongnewsmm.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)

Mekong News

Mekong News

About Author

မဲခေါင်သတင်းဌာနမှ အကြီးတန်းတာဝန်ခံ အွန်လိုင်းအယ်ဒီတာတစ်ယောက် ဖြစ်သည်။ သတင်းမီဒီယာကျင့်ဝတ်၊ လူသားကျင့်ဝတ်တို့ကို လိုက်နာပြီး သတင်းများကို တင်ဆက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now

Related News

Others မြန်မာ့နွေဦး

နောင်ချိုမှာရှိတဲ့ TNLA စခန်းကို စစ်ကောင်စီအမြောက်တပ်က လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်

ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့အခြေချ စစ်ကောင်စီရဲ့အမြောက်တပ်က နောင်ချိုမြို့နယ် သံဘိုကျေးရွာမှာ ရှိတဲ့ TNLA စခန်းကို မနေ့ မတ် ၈ ရက်မှာ
Others

ပင်လုံ-ကျောက်တန်းလမ်းသွား ကားအချို့ထံက PNO ပြည်သူ့စစ်က ကားပေါ်ပါပစ္စည်းတွေကို ယူဆောင်

ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပင်လုံ-ကျောက်တန်းသွား ကားအချို့ထံက စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ PNO ပြည်သူ့စစ်တွေက ကားပေါ်ပါပစ္စည်းတွေကို အတင်းအကြပ်ယူဆောင်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others ဒေသတွင်းသတင်း မြန်မာ့နွေဦး

စစ်ကောင်စီတပ်သားတစ်ဦး လက်နက်နဲ့အတူ TNLA ထံ အလင်းဝင်

လားရှိုးမြို့မှ စစ်ကောင်စီတပ်သားတစ်ဦးဟာ လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့အတူ တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်- TNLA ထံ အလင်းဝင်လာခဲ့တယ်လို့ TNLA က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others

ချင်းရွှေဟော်က စစ်ရေးအရအရေးပါတဲ့ မာကျားတိပေါက်ပေါက် တောင်ကုန်းကို ၂၄နာရီကျော်ကြာတိုက်ယူပြီး MNDAA သိမ်း၊ စစ်ကောင်စီဘက်က ၁၀ဦးထက်မနည်းသေဆုံး

ချင်းရွှေဟော်မြို့ရဲ့ အနောက်မြောက်ဘက်မှာရှိတဲ့ မာကျားတိပေါက်ပေါက် တောင်ကုန်းကို MNDAA တပ်ဖွဲ့က ၂၄နာရီကျော်ကြာထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မနေ့ အောက်တိုဘာ ၂၈ရက် နေ့လည်ပိုင်းမှာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ MNDAA က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others

ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ၃ နေရာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ TNLA တိုက်ပွဲဖြစ်

ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်မှာ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့က နေရာ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ PSLF/TNLA သတင်းနဲ့ ပြန်ကြားရေးဌာနရဲ့ ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others

ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပြန်လွတ်လာပေမယ့် နွေဦးတော်လှန်ရေးအပေါ် သဘောထားပြောင်းလဲမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ TNLA ပြော

မဲခေါင် ၊ ဩဂုတ် ၂ တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် TNLA အနေနဲ့ ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ သူတို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ စစ်ကောင်စီထံ တောင်းဆိုထားတာမရှိဘူးလို့ TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တာပန်လ ကပြောပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others ဆောင်းပါး

“ကျောင်းတွေဖွင့်ပြီ …” “စစ်အာဏာသိမ်းမှုအောက် မြေစာပင်ဖြစ်ရတဲ့ တိုင်းပြည်အနာဂတ်များ”

ဝေဟင်စိုး ဇွန်လ (၁) ရက်ရဲ့ နံနက်ခင်း နေရောင်ခြည်အောက်မှာ စစ်ကောင်စီက ဖွင့်လှစ်လိုက်တဲ့ ကျောင်းစာသင်ခန်းတွေ ပြန်လည်အသက်ဝင် လှုပ်ရှားလာခဲ့ပြန်ပါပြီ။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now
Others

မိုးဗြဲမြို့ပေါ် မှာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းကစပြီး ပစ်ခတ်သံတွေ ဆက်တိုက်ထွက်ပေါ်

မဲခေါင်၊ ဇွန် ၂ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ မိုးဗြဲမြို့ပေါ်မှာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းကစပြီး လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ် ပစ်ခတ်သံတွေ ဆက်တိုက် ကြားနေရတယ်လို့ ဒေသခံ တစ်ဦးက မဲခေါင်သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

Donate

လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် ...

သင်တို့ အကူအညီကို လိုအပ်နေပါတယ်။

Donate Now