မဲခေါင်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇
လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် စစ်ကျန်လက်နက် အကြွင်းအကျန်များကြောင့် အရပ်သားများ အဓိက ထိခိုက်သေဆုံးနေရပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာပေါ်၌ မိုင်းကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ကမ္ဘာ့မြေမြှုပ်မိုင်းစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ – Landmine and Cluster Munition Monitor ၏ အစီရင်ခံစာအရ ယခု ထိခိုက်မှုများအနက် အများဆုံး ဖြစ်ပွားသည့်ဒေသမှာ ရှမ်းပြည်ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး စုစုပေါင်း ထိခိုက်သေဆုံးမှု၏ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ရှမ်းပြည်တစ်ခုတည်းက ကိုယ်စားပြုနေသည်။
ယင်းအစီရင်ခံစာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် တစ်နှစ်အတွင်း မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော စစ်ကျန်လက်နက် အကြွင်းအကျန်များကြောင့် သေဆုံးသူနှင့် ဒဏ်ရာရသူ စုစုပေါင်း ၂၀၂၉ ဦးအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး ယင်းအရေအတွက်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ထိခိုက်နစ်နာသူများ၏ အများစုမှာ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ရင်း၊ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းရှာဖွေရင်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရင်း သို့မဟုတ် နေရပ်ပြန်လာစဉ် မိုင်းနင်းမိခဲ့သူများဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။
ထို့ပြင် ခရီးသွားလာခြင်း၊ ဆိုင်ကယ်မောင်းနှင်ခြင်းနှင့် ပဋိပက္ခကြောင့် အတင်းအကျပ် အလုပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းများကလည်း မိုင်းထိခိုက်မှု ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
သေဆုံးသူနှင့် ဒဏ်ရာရသူစုစုပေါင်း၏ ၈၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အရပ်သားများဖြစ်ပြီး ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လူသတ်မိုင်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ထောက်ပြထားသည်။
ထိုပြင် ယခင်နှစ်များတွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသား အမျိုးသားများ အများဆုံး ထိခိုက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ကလေးသူငယ် ထိခိုက်သေဆုံးမှု ပိုမိုများပြားလာသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ စုစည်းထားသည့် စာရင်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ် ၁၄ ခုအနက် မြို့နယ် ၂၁၁ ခုတွင် မြေမြှုပ်မိုင်းအန္တရာယ် ဆက်လက် ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး မိုင်းရှင်းလင်းရေးနှင့် အရပ်သား ကာကွယ်ရေး အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း အစီရင်ခံစာက သတိပေးထားသည်။
ထိုသို့ မိုင်းအန္တရာယ် ကျယ်ပြန့်နေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် မြေမြှုပ်မိုင်းတားမြစ်ရေး စာချုပ် – Mine Ban Treaty တွင် ယခုအချိန်အထိ ပါဝင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားခြင်း မရှိသေးကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။
#MeKongNews
#မိုင်းဒဏ်
#အရပ်သား
#ထိခိုက်မှု
#မြန်မာ
#စံချိန်တင်
