မဲခေါင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁
ထိုင်းအယူခံတရားရုံးက အောက်ရုံးတော်တစ်ခုမှ ဆုံးဖြတ်သည့် ရှာဇီးကျန့်အား တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးရမည်ဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်၌ ထောက်ခံ အတည်ပြုပေးလိုက်ပြီဖြစ်သည်။
ရှာဇီးကျန့်သည် ကရင်ပြည်နယ် ထိုင်းနှင့်နယ်စပ် ရွှေကုက္ကိုလ်၌ ရထိုက်မြို့သစ်စီမံကိန်းကို အကောင် အထည်ဖော်တည်ဆောက်ခဲ့သော ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက တရုတ်အစိုးရက တရားမဝင်အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများနှင့် တရုတ်အသုံးပြုသူများကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ဘဏ္ဍာရေး လိမ်လည်မှုများကျူးလွန်သူအဖြစ် စွပ်စွဲကာ အလိုရှိနေခဲ့သူဖြစ်သည်။
၎င်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လက ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ထိုင်းတာဝန်ရှိသူများက ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး တရုတ်၏ အဆိုအရ နိုင်ငံတကာရဲတပ်ဖွဲ့ (အင်တာပို)မှ အနီရောင်အဆင့် ရာဇဝတ်သားအဖြစ် ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်ထားမှုကြောင့် ဟု အကြောင်းပြချက်ပေးကာ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချထားသည်မှာ ယခုထိပင်ဖြစ်သည်။
ရွှေကုက္ကိုလ်မြို့သစ်ကို လုံခြုံရေးယူပေးနေသည့် ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ် ခေါင်းဆောင် စောချစ်သူ ဦးဆောင်သည့် BGF မိသားစုဝင်များသည် ကျေးဇူးရှင် ရှာဇီးကျန့် ဖမ်းခံထားရမှုမှ အမြန်ဆုံးလွတ်မြောက်စေရန် ရွှေကုက္ကိုလ်မြို့သစ်တွင် ဆုတောင်းပွဲပင် ကျင်းပခဲ့သေးပြီး ထိုပွဲ၌ ဗီဒီယို မှတ်တမ်းမှတစ်ဆင့် ရှာဇီးကျန့်က သူတည်ထောင်ထားသည့် ရွှေကုက္ကိုလ်မြို့သို့ မကြာမီ အရောက်ပြန်လာမည်ဟုပင် ပြောဆိုခဲ့သည့် ဗီဒီယို ပြသခဲ့သေးကြောင်း အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းဌာနက ထုတ်ဖော် ပြသသွားခဲ့သေးသည်။
ရှာဇီးကျန့်၏ ရှေ့နေများကမူ မိမိတို့အကျဉ်းသားသည် ထိုင်းထောင်အတွင်း တစ်ကိုယ်တည်း အထီးကျန်စွာ ပိတ်လှောင်ထားရှိခြင်း၊ ဒဏ်ရာများရသည်အထိ နှိပ်စက်ခြင်းများ ရှိကြောင်းနှင့် စွဲချက် များသည် ခိုင်လုံမှုမရှိသလို အနီရောင်ရာဇဝတ်သားအဖြစ် အင်တာပို ဖမ်း၀ရမ်းထုတ်သည်မှာလည်း တရုတ်အစိုးရကသာ ထုတ်သည့် ၀ရမ်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခံယူခဲ့သည့်အတွက် တရုတ်သို့ ပြန်လည်လွှဲအပ်မည်ဆိုလျှင် နိုင်ငံတကာဥပဒေ၊ လူသား အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ရာရောက်သလို ၂၀၀၈ ထိုင်းဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ ပြည်တော်ပြန်လွှဲအပ်ရေး အက် ဥပဒေ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉ နှင့် ၂၁ တို့ ကိုချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အယူခံဝင်ထားကြသည်။
ထိုအခြေအနေတွင် ကမ္ဘောဒီးယားဘက်ကလည်း မိမိတို့နိုင်ငံသားပေးထားသည့် ရှာဇီးကျန့်အား မိမိတို့ ထံသာ ပြန်လွှဲအပ်ရန်တောင်းဆိုထားပြီး ရှုပ်ထွေးလွန်းနေသည့်အခြေအနေတွင် တရုတ်နှင့်ထိုင်းတို့ ၁၈၈၃ ခုနှစ်က သဘောတူချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်အရ ရှာဇီးကျန့်အား ယခု တရုတ်သို့ ပြန်လွှဲအပ် ရန်ဆုံးဖြတ်အပြီး ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်း လွှဲပေးရတော့မည်ဟု ထိုင်းအယူခံတရားရုံးက ထုတ်ပြန် သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုင်းထောင်ထဲတွင် ကျခံနေရစဉ် ထူးခြားစွာဖြင့် ရှာဇီးကျန့်အား အယ်လ်ဂျာဇီးယားမီဒီယာမှ ဗီဒီယို အင်တာဗျူးလုပ်ခွင့်ရခဲ့ရာ၌ ရှာဇီးကျန့်က မိမိသည် တစ်ချိန်က တရုတ်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဌာနမှ ထောက်လှမ်းရေးအေးဂျင့်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ရကြောင်း၊ မိမိကို တရုတ်အစိုးရအကြီးအကဲများစွာက ခါးပတ်လမ်းစီမံကိန်းကြီးတွင် ကိုလိုနီချဲ့တွင်နိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်စေရန် မြန်မာနယ်စပ် ရွှေကုက္ကိုလ်၌ ယခုလို စီမံကိန်းတစ်စိတ်တစ်ဒေသ၌ပါသော စီးပွားရေးမြို့တော် တည်ဆောက်ရန် ခိုင်းစေခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။
၎င်းက နယ်ချဲ့သမားမလုပ်လိုဘဲ စီးပွားရေးသမားသာလုပ်လိုသောကြောင့် တရုတ်အစိုးရ ခိုင်းစေသည့် အလုပ်များကို မသိချင်ဆောင်ခဲ့ရာမှ မိမိအား မရမက ဖမ်းဆီးချင်နေခဲ့ပြီး မဟုတ်သည့် ပုဒ်မများတပ်ခဲ့ကြောင်း၊ ပထမတစ်ခေါက် တရုတ်ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲတစ်ဦးက အသက် အန္တရာယ်အာမခံချက်ပေးသည်ဟုဆိုကာ တရုတ်သို့ ခေါ်သွားပြီး အစိုးရအကြီးအကဲများနှင့် ပေးတွေ့ ကာ ခိုင်းစေသည်များကို ဆက်မလုပ်ချင်တော့သဖြင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူပြီး ရွှေကုက္ကိုလ် ရထိုက်မြို့သစ်စီမံကိန်း၌ စိတ်နှစ်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ မိမိကို ထိုင်းအစိုးရက ဖမ်းဆီးပြီး တရုတ်ထံသို့ လွှဲအပ်မည်ဆိုလျှင် သတ်ခံရမည်သာ သေချာကြောင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ရှာဇီးကျန့်မှ ဖွင့်ပြောသွားခဲ့သည်။
ကိုကလင်း
Ref: thaienquirer & Al Jazeera
#MeKongNews
#ရွှေကုက္ကိုလ်
#ကျားဖြန့်
#ရှာဇီးကျန့်
#တရုတ်နိုင်ငံ
