မဲခေါင်၊ အောက်တိုဘာ ၃၁
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဝှာတန်ကမ်းခြေတွင်လာသောင်တင်နေသည့် စာနှစ်စောင့်ထည့်ထားသော အလုံပိတ်ပုလင်းတစ်လုံးကို ဒီဘရာဘရောင်းနှင့်သမီးဖြစ်သူ ဖီလစ်စီတီတို့ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖွင့်ကြည့်ရာ လွန်ခဲ့သည့် ၁၀၉ နှစ်က ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်း တိုက်ပွဲထွက် စစ်သည် ၂ ဦး မိသားစုထံသို့ လိပ်မူ ရေးသားပြီး ရေမျောခဲ့သော စာ ၂စောင်ဖြစ်ကြောင်း အံ့အားသင့်ဖွယ်ရာ သိရှိခဲ့ရသည်။
စာ ၂စောင်မှာ ခြောက်သွေ့ပြီး စိုထိုင်းမှုမရှိဘဲ ယခုအထိ ဖတ်လို့ရဆဲဖြစ်နေကာ ၁၉၁၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၂ ရက်က ဩစတြေးလျနိုင်ငံ အဒီလိုင်ဒီဆိပ်ကမ်းမှ ထွက်ခွာခဲ့သည့် HMAS Ballarat သင်္ဘောကြီး ပေါ်ရောက်ပြီး ၃ ရက်အကြာတွင် ခဲတံဖြင့်ရေးသားခဲ့သော စာဖြစ်သည်။
ပထမစာတွင် ရေးသားသူ သည် ဩစတြေးလျတောင်ပိုင်းသား စစ်သည် မယ်လ်ကွန်အလက်ဇန္ဒားနဗီးလ်ဖြစ်ပြီး မိခင်ထံသို့ သင်္ဘောပေါ်၌ နေထိုင်ရသည့်ဘ၀အကြောင်း လိပ်မူရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစာထဲတွင် သင်္ဘော ပေါ်စားရသည့် ပင်လယ်စာများသည် အလွန်စားကောင်းသော်လည်း တစ်နပ်သာစားရကြောင်း၊ ပျော်ရွှင်ရပါသည် အမေ၊ ချစ်လှစွာသောသား မယ်လ်ကွန်၊ ပင်လယ်ရေပြင် တစ်နေရာမှ ဟု ရေးသား ထားသည်။
ဩစတြေးလျ စစ်ရေးမှတ်တမ်းများအရ မယ်လ်ကွန်သည် ၁၉၁၆ ခုနှစ်တွင် စတင်စစ်မှုထမ်းပြီး တစ်လအကြာမှာပင် အမြင်အာရုံအားနည်းသဖြင့် ပြန်ထွက်ခဲ့ရကြောင်း၊ သို့သော် တစ်ပတ်အကြာ မှာပင် စစ်မှုထမ်းဝန်ဆောင်မည်ဟု စိတ်ပိုင်းဖြတ်ကာ ပြန်လည် စစ်မှုထမ်းပြီးနောက် ထောက်ပို့ တပ်သို့ ဝင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ တစ်နှစ်မပြည့်မီ ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဧပြီလမှာပင် ပြင်သစ် စစ်မြေပြင်တစ်နေရာ၌ အသက် ၂၈ နှစ်သာရှိသေးချိန် ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
ပုလင်းရှာဖွေတွေ့ရှိသူ ဒီဘရာဘရောင်းက ယင်းစစ်သည် ၂ ဦးမိသားစုဝင်များကို ရှာဖွေရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး သူမတတ်နိုင်သည်မှာ ပထမကမ္ဘာစစ် စစ်သည်ဟောင်း နဗီးလ်နှင့်ဝီလ်ကာဝပ်ဆိုသည့် နာမည် ၂ လုံးကိုသာ ရိုက်တင်ခြင်းဖြင့် ရှာဖွေခြင်းဖြစ်ပြီး ဖေ့စ်ဘုတ်တွင် ဟာဘီနဗီးလ်အမည်ဖြင့် အကောင့်ဖွင့်ထားသူမှ ရက်အနည်းငယ်အကြာ၌ ဖုန်းဆက်သွယ်လာကြောင်း၊ ဟာဘီ၏ အဒေါ် ၁၀၁ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သူက အမြဲ မိမိ၏ ဦးလေးတော်သူ မယ်လ်ကွန်နဗီးလ် စစ်ပွဲမှအိမ်ပြန်မလာနိုင်တော့သည့် အကြောင်း ပြောပြောနေသဖြင့် ယခုမှ ထိုစာကို မိသားစုက ရလိုက်ခြင်းမှာ အံ့ဩမကုန်ဖြစ်ရသည်ဟု မိသားစုဝင်များက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
နောက်ထပ် စာရေးသူ ဝီလျံကာ့ခ်ဟာလေ ဆိုသူမှာမူ စစ်အတွင်း အသက်ရှင်သန်နိုင်ခဲ့ကာ မိသားစု အိမ်သို့ပြန်နိုင်ခဲ့ပြီး ရင်သွေးများပင် ရရှိကာ မိသားစုဘ၀ကို အပြည့်အ၀ ခံစားသွားနိုင်သည်ဟု မြေးဖြစ်သူ အန်းတန်နာက ဖွင့်ဟသွားခဲ့သည်။
ကိုကလင်း
Ref: Thesun
#MeKongNews
#ပထမကမ္ဘာစစ်
#ဩစတြေးလျ
#ပုလင်းစာ
#ပြင်သစ်
