မဲခေါင်၊ အောက်တိုဘာ ၂၅
Basel Action Network (BAN) မှ ၂ နှစ်ကြာ စုံစမ်းလေ့လာထားသည့် စစ်တမ်းထုတ်ပြန်ကာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှ တန်ပေါင်းများစွာသော လျှပ်စစ်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့နေမှု က သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင်ကို များစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်ဟု ကောက်ချက်ချ ဖော်ပြသွားခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းပေါင်း တန် ၆၂ သန်းအထိ ထွက်ခဲ့ကာ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် တန် ၈၂ သန်းအထိ တိုးမြင့်လာမည်ဟု နိုင်ငံတကာ တယ်လီကွန်းသမဂ္ဂ (ITU) က ခန့်မှန်းထားသည်။
အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးမှ စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းပေါင်း၏ တစ်ဝက်ကျော် ထွက်ရှိကာ လစဉ် အမေရိကန်ဆိပ်ကမ်းများမှ စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းပေါင်း ကွန်တိန်နာ ၂၀၀၀ ကျော် (တန်ချိန်အားဖြင့် ၃၃၀၀၀ တန်) ကို တင်ပို့နေရာ အာရှရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံများ) သို့ တင်ပို့နေသည်။
ယင်းစွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို ပြန်လည်အသုံးချ (recycling) လုပ်ရန်ဆိုသော ရည်ရွယ်ချက်ပြကာ ပွဲစားကုမ္ပဏီများက အာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့နေခြင်းဖြစ်သည်။
အဓိက တင်ပို့ နေသော ပွဲစားကုမ္ပဏီများမှာ Attan Recycling၊ Corporate eWaste Solutions (CEWS)၊ Creative Metals Group၊ EDM၊ First America Metal၊ GEM Iron and Metal၊ Greenland Resource၊ IQA Metals၊ PPM Recycling နှင့် Semsotai ကုမ္ပဏီတို့ဖြစ်သည်။
ဘေဆယ်ကွန်ဗန်းရှင်းအရ အဆိပ်သင့်စေနိုင်သော စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို တင်ပို့မှု ပိတ်ပင်ထားသော်လည်း ပြန်လည်အသုံးချရေး (reusable) ဆိုသည့် ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ကုမ္ပဏီများက လိမ်လည်ကာ စာရွက်စာတမ်းများ ထုတ်ပြီး ယခုလို ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများဆီ တင်ပို့ရောင်းစားနေခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီမှ ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီလအကြား BAN မှ စုံစမ်းလေ့လာမှုတွင် အဆိုပါ ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခု အဆိပ်သင့်သော စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်း ကွန်တိန်နာပေါင်း ၁၀၀၀၀ ကျော်ကို တင်ပို့ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုကာ ထိုတန်ဖိုးသည် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်ရှိကာ တစ်လလျှင် ဒေါ်လာသန်း ၂၀၀ ကျော်ဖိုးအထိ အကျိုးစီးပွားရှာနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ဘေဆယ်ကွန်ဗန်းရှင်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည် မလေးရှားနိုင်ငံသည် အမေရိကန်မှ လျှပ်စစ်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းအများဆုံး တင်သွင်းရာ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံဖြစ်ကာ ယခင်ကတည်းက ပြည်တွင်း ညစ်ညမ်းမှုများရှိနေသဖြင့် ထို ၂ ခုပေါင်း သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးစေမှုသည် ထုထည် ကြီးမားလွန်းကြောင်း၊ လူ့သက်တမ်းများ တိုတောင်းလာစေခြင်း၊ မျက်နှာဖုံးမပါဘဲ စွန့်ပစ် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းအမှိုက်ပုံကြီးများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေမှုကြောင့် လုပ်သားများ အဆိပ်ငွေများကို ရှူရှိုက်ရသလို မြေပြင်ဂေဟစနစ်များ၊ မြေအောက်ရေ အဆိပ်သင့်ညစ်ညမ်းမှုများပါ ဖြစ်စေသည်ဟု ဒယ်လ်ဟောက်ဆီ တက္ကသိုလ် ကမ္ဘာ့စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ ကုန်သွယ်မှု ကျွမ်းကျင်သူ Tony R. Walker က သုံးသပ်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို အရှေ့တောင်အာရှတွင် မလေးရှားအပြင် ထိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားတို့သို့လည်း များစွာ တင်ပို့နေပြီး တကယ်တမ်း recycling လုပ်ကာ ပြန်လည်အသုံးချနိုင် သည့် ပမာဏသည် စွန့်ပစ်လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ ထွက်ရှိမှုပမာဏ၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံပင်မရှိသောကြောင့် ယင်းနိုင်ငံများ၌ သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင် ဆိုးရွားပျက်စီးမှုများကို ဖြစ်တည်စေသည်ဟု BAN က တင်ပြသွားခဲ့သည်။
ကိုကလင်း
Ref: The Nation
#MeKongNews
#စွန့်ပစ်ပစ္စည်း
#သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
#အရှေ့တောင်အာရှ
#အမေရိကန်
