နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ပြန်ဖွင့်ဖို့မသေချာသေး၊ ဖွင့်ခဲ့ရင်လည်းချောမွေ့မှုမရှိနိုင်
မဲခေါင်၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၁
မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ်တွေ ဖွင့်ဖို့ ရှိတယ်ဆိုတာ မသေချာသေးသလို ဖွင့်ခဲ့ရင်လည်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းခရီးမှာ အကောက်ခွန်တွေ များပြားပြီး ကြန့်ကြာတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ နယ်စပ်ကုန်သည်တွေက ပြောပါတယ်။
လားရှိူးမြို့ လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ နယ်စပ်ဂိတ်တွေဖွင့်တော့မယ်လို့ မျှဝေထားသလို တချို့ကလည်း လာမယ့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ ဖွင့်နိုင်တယ်လို့ ပြောနေကြတဲ့အပေါ် နယ်စပ်ကုန်သည်တချို့က အခုလိုတုန့်ပြန်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နယ်စပ်ဂိတ်တွေပြန်ဖွင့်ပြီး ကုန်သွယ်ရေးတွေ တရားဝင်ပြန်လည် လည်ပတ်ခွင့်ကို နှစ်နိုင်ငံအုပ်ချုပ်သူတွေက ကြိုတင်ထုတ်ပြန်တာမျိုးတွေ ပြုလုပ်မှာဖြစ်သလို ကုန်သွယ်ခွင့်ကို အုပ်ချုပ်သူပြီးရင် ဒုတိယသိရှိနိုင်သူက ကုန်သည်သာဖြစ်ပါတယ်။ အခု နယ်စပ်ဂိတ်တွေပြန်ဖွင့်ပြီး ကုန်သွယ်ရေးပြန်လည် လည်ပတ်မယ့်ကိစ္စကို ကုန်သည်တွေ မသိရသေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။
“ နယ်စပ်တွေဖွင့်ရင် အရင်လို နှစ်ဘက်ကုန်သွယ်ခွင့်ရမှ အခွန်ရမှာပါ၊ အတည်လို့ ပြောမရပေမယ့် ကြားရတာကတော့ ရှမ်းမြောက် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကနေ ကုန်သွယ်ခွန်က စကစကို သုံးဆယ်ရာနှုန်းပေး ရမှာပါ၊ လမ်းမှာ TNLA ဖြတ်သန်းရင်လည်း ဖြတ်သန်းခွန် ပေးရမှာပါပဲ၊ စကစရဲ့သဘောက နယ်စပ်ကုန်သွယ်ခွန်ကို နယ်စပ်ကနေ သုံးဆယ်ရာနှုန်းယူပြီး စကစ ထိမ်းချုပ်မြေထဲ ဝင်လာတာနဲ့ အခွန်ထပ်ကောက်မှာပါ၊ ဒီနေရာမှာ မန္တလေး- မူဆယ် လမ်းကြောင်းမှာတော့ TNLA က အခရာ ကျလာမှာပါ” လို့ စိုက်ပျိုးကုန်ပို့ ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
အဖွဲ့အစည်းတွေ များပြားလာတာနဲ့အမျှ ဂိတ်တွေလည်းများပြားကာ အကောက်ခွန်တွေလည်းများပြားလာမှာဖြစ်သလို မူဝါဒနဲ့ အမိန့်မျိုးစုံလည်း များပြားလာမှာဖြစ်လို့ ပြည်သူအတွက် အကျိုးမများနိုင်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
ကုန်သွယ်ရေးမှာ အဓိကကျတဲ့အရာက သင့်တင့်တဲ့ ညှိနှိုင်းအခွန်နဲ့လမ်းခရီးမှာ မကြန့်ကြာစေပဲ အချိန်မီရောက်ဖို့အရေးကြီးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“ သစ်သီးဝလံ နဲ့ရေထွက်ကုန်တွေက လမ်းမှာကြာတာနဲ့ ပျက်စီးတာများတယ်၊ အထားခံတဲ့ကုန်တွေထက် လတ်ဆတ်ကုန်တွေ၊ စျေးကွက်ကြိုက်ကုန်တွေဖြစ်ဖို့ အမြန်ကုန်သွယ်မှုစနစ်တွေ လုပ်ပေးစေချင်တယ်”လို့ ရေထွက်ကုန်ပို့ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက နယ်စပ် ဂိတ်အကြီးအသေး၂၀ ခုရှိရာမှာ မြန်မာဘက်က ကြံ၊ ပြောင်းနဲ့ တစ်သျှူးငှက်ပျောတွေ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မူဆယ်၁၀၅ မိုင်က တရုတ်ဘက်ကို ထွက်နေပေမယ့် တရုတ်ဘက်က တရားဝင်ဂိတ်တွေကတော့ တနိုင်တပိုင်အစားအသောက်တွေသာ ဝင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။
အခြား မိုင်းလားဂိတ်ဘက်မှာလည်း သစ်သီးဝလံတွေ ပို့ခွင့်ရနေပေမယ့် တရုတ်ဘက်ကတော့ ကုန်ပစ္စည်း အထွက်မခံပါဘူး။
တရုတ်အစိုးရက EAOs တွေကို ဖိအားပေးတဲ့အနေနဲ့ နယ်စပ် ဂိတ်တွေကို ကုန်ပစ္စည်းအကန့်အသတ်နဲ့ သယ်ယူခွင့် ပိတ်ဆို့ထားတာကြာမြင့်လာတာနဲ့အမျှ ကုန်မာတွေ ပြတ်လပ်လာနေတာဖြစ်ပါတယ်။
အခုလအတွင်း တရုတ်အစိုးရက စစ်ကောင်စီနဲ့ EAOs တွေတွေ တွေ့ဆုံမှု ကနေ ဂိတ်တွေ ဖွင့်မယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေ တာဖြစ်ပေမယ့် တရုတ်ဘက်ကရော သက်ဆိုင်တဲ့EAOs တွေဘက်ကရော ဂိတ်တွေဖွင့်ဖို့တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်လာတာ မရှိသေးပါဘူး။
MK-012
#MekoneNews
